Durkheim'ın Sağ Eli'nin Sol Eli'ne Üstünlüğü: Bourdieu'nün Muhalefetine Karşı Ziya Gökalp'in Politik Zaferi

Abstract

Pierre Bourdieu, Fransız ekolünün kendine has sosyolojisinin modern zamanlara evirilmiş veya zaman makinesiyle bir yüzyıl öteye gelmiş gibi sosyolojisi ile zihinleri allak bullak etmeye devam ederken, onun Durkheim gibi önemli bir düşünürün sosyolojisi bağlamında ele alarak, Ziya Gökalp ile karşılaştıran bu metnin maksadı, Bourdieu’nün “devletin sol eli” olarak tanımladığı refah kavramına karşın, refahın aslında toplumu bir arada tutan ve neredeyse milli duyguların gelişmesine katkı sunan bir yanının olduğunu ortaya koymaktır. Daha doğrusu Ziya Gökalp’in, toplumu bir arada tutan ne varsa, o olguları milliyetçi düşüncenin gelişmesine bir katkı olarak görmesi ve benimsemesi bir sınır tanımamaktadır. Her ne kadar Bourdieu, refah devletinin enternasyonal bir tutum takındığını iddia ederek Durkheim’ın vatanseverliği oluşturan her öğeyi bağrına bastığını gömüş olsa da, yaşam koşullarının iyileşmesini küresel sisteme entegre olmanın bir biçimi olarak açıklamaktadır. Yani, Durkheim’a göre devletin toplumu bir arada tutan bütün faaliyetleri vatanseverliğe yönelimken; Bourdieu bu faaliyetleri olması gereken gibi algılaması sebebiyle sol faaliyetler bütünü olarak tanımlamaktadır. Bizim amacımız da Durkehim’ın vatanseverliğe ilişkin vurgusunun özellikle ulus-devletlerin büyümeye başladığı dönemde ülkemizin bu sürece dahil olmasının yolunu açan Ziya Gökalp’i, özellikle sağ politik tavır üzerinden inşa etmeye çalıştığı ulus bilincini Durkheim’in Sol Eli olarak tanımlanan Bourdieu karşısına koyarak analiz etmek ve günümüze gelindiğinde aslında Bourdieu’nün değil Gökalp’in haklı olduğunu ortaya koymaktır.