OKULLARIN YAPISI İLE ÖĞRETMENLERİN TOKENİZM ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı, okulların yapısı ile öğretmenlerin tokenizm algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evreni, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Malatya ili merkez ilçelerinden Battalgazi ve Yeşilyurt'taki liselerde görev yapan öğretmenlerden meydana gelmektedir. Araştırma örneklemini, tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen 510 öğretmenden sağlanan veriler oluşturmaktadır. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, "Kolaylaştırıcı Okul Yapısı Ölçeği" ve "Tokenizm Algısı Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. SPSS 22 paket programı ile 507 öğretmenden elde edilen verilere; frekans, minimum değer, maksimum değer, standart sapma ve ortalama hesaplamaları, normallik testi, korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde; engelleyici bürokrasinin, tokenizmin üç boyutu üzerinde de pozitif ve anlamlı etkiler gösterdiği tespit edilmiştir. Bu durum okullardaki bürokratik engellemelerin, öğretmenlerin tokenizm algılarını artırdığını ortaya koymuştur. Katı kurallar ve merkeziyetçi yapılarla karakterize edilen engelleyici bürokrasinin, öğretmenlerin tokenizm algısını güçlendirdiği sonucuna varılmıştır. Kolaylaştırıcı bürokrasinin ise, tokenizmin tüm alt boyutlarıyla negatif yönlü bir ilişkisi olduğu, özellikle yükseltilmiş sınırlar boyutu üzerinde düşük düzeyde anlamlı bir etkisi olduğu saptanmıştır. Bu bulgu, kolaylaştırıcı okul yapısının, öğretmenlerin tokenizm algılarını azaltma potansiyelini ortaya koymuştur.

The purpose of this research is to examine the relationship between the structure of schools and teachers' perceptions of tokenism. The universe of the research consists of teachers working in high schools in Battalgazi and Yeşilyurt, central districts of Malatya province, in the 2023-2024 academic year. The research sample consists of data provided by 510 teachers determined by random sampling method. Research data was obtained using the Personal Information Form, "Facilitative School Structure Scale" and "Tokenism Perception Scale". Data obtained from 507 teachers with the SPSS 22 package program; frequency, minimum value, maximum value, standard deviation and mean calculations, normality test, correlation analysis and multiple regression analysis were performed. When the results of the research are evaluated in general; It has been determined that obstructive bureaucracy has positive and significant effects on all three dimensions of tokenism. This revealed that bureaucratic obstacles in schools increased teachers' perceptions of tokenism. It was concluded that obstructive bureaucracy, characterized by strict rules and centralized structures, strengthens teachers' perception of tokenism. It was determined that facilitating bureaucracy had a negative relationship with all sub-dimensions of tokenism and had a low-level significant effect, especially on the raised borders dimension. This finding revealed the potential of the facilitating school structure to reduce teachers' perceptions of tokenism.