CEMAAT VE SİYASET: SİYASAL DAVRANIŞTA CEMAAT ÜYELERİNİN SOSYAL İLİŞKİLERİ

Abstract

Siyasal davranış üzerinde etkili olan çeşitli faktörler vardır. Bu faktörler arasında sosyal ilişki gruplarının önemli bir yerinin olduğu kabul edilen bir gerçektir. Bir sosyal ilişki grubu olarak cemaatlerin ülkemizde son dönemde siyasal tercihleri ve mensuplarının siyasal davranışları üzerindeki etkileri farklı boyutlarıyla tartışılmaktadır. Cemaat mensuplarının, sosyal ilişki ağı içerisinde müşterek bir menfaat çerçevesinde, ortak bir irade anlayışı ile hareket ettikleri yönünde bir ön kabul vardır. Bu anlamda, cemaatlerin ve cemaat üyelerinin siyasal davranışlarına ilişkin çeşitli değerlendirmeler yapılmakla birlikte akademik bir çalışma literatürde yer almamaktadır.Ülkemizde yaşanan gelişmeler cemaatlerin oy oranı ile cemaatlerin üyelerinin siyasal davranışa etkisini önemli bir tartışma konusu haline getirmiştir. Türkiye genelinde yapılan bu çalışmada, cemaat mensubiyeti, bir cemaate katılma nedenleri ile birlikte cemaat üyelerinin siyasal davranışı ölçülmeye çalışılmıştır. 12 ilde yaşayan 2600 seçmene anket uygulanmıştır. Araştırma sonucuna hatalı anketlerin çıkarılması ile 2579 anket değerlendirilmeye alınmıştır.Araştırma bulgularına göre, Türk toplumunda bir cemaat gerçeğinden söz etmekle birlikte son tahlilde araştırma bulgularına göre bir cemaate mensup olduğunu ifade edenlerin oranı (%3.9) oldukça düşük düzeydedir. Yine, cemaatlerin önde gelenleri, mensuplarının siyasal davranışlarına yönelik bir takım yönlendirmeler içerisine girmekte ve anlamda cemaat üyelerinin bir bölümünün cemaatin önde gelenlerinin isteği doğrultusunda bir siyasi parti ya da adaya oy verdiği görülmektedir.