KRONİK HEPATİT B ENFEKSİYONU TEDAVİSİNDE KULLANILAN TENOFOVİR'İN KEMİK MİNERALİZASYONU ÜZERİNE OLAN ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Dünya genelinde iki milyar kişi Hepatit B virüsü (HBV) ile karşılaşmış olup, bunların 350 milyonu HBV ile kronik olarak enfektedir. Yenidoğan ve ilk 1 yaşta geçirilen enfeksiyon %90, 1-5 yaş arasında %30, erişkin yaşlar da ise %2-5 oranın da kronikleşmektedir. HBV başlıca; vertikal, parenteral, horizontal bulaş, medikal işlemlerin sebep olduğu nozokomiyal bulaş ve korunmasız cinsel ilişki ile bulaşmaktadır. Kronik hepatit B tedavisinde günümüzde; immünmodülatör ve antiviral etkili pegile-interferonlar ve oral antiviral ajanlar kullanılmaktadır. Oral antiviral etkili ajanlardan tenofovir: HBV polimeraz aktivitesini inhibe eder, DNA içine girdikten sonra DNA zincirini sonlandırır. HIV hastalarında tenofovir tedavisi altında kemik mineral dansitesinde azalma tespit edilmiştir. Bu çalışmanın amacı, kronik HBV enfeksiyonlu hastalarda tenofovir tedavisinin kemik mineralizasyonu üzerine olan etkisini araştırmaktır. Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı'na başvuran, tenofovir tedavisi başlanan 30 hasta çalışmaya alınmıştır. Tedavi öncesi ve tedavinin 1., 2. ve 3. yılı hastaların lomber bölgelerinden DEXA ölçümleri yapıldı. Tedavi başlangıcı ile tedavinin 3. yılında yapılan T ve Z skor ölçümlerine göre kemik mineral dansitesinde istatistiksel olarak da anlamlı azalma saptanmıştır (p<0.05). Diğer parametrelerle karşılaştırıldığında kemik mineral dansitesindeki azalma ile vit D arasında da anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak; kronik HBV hastalarında tenofovir tedavisiyle kemik mineral dansitesinde azalma tespit edilmiş olup hastalarının bu yan etki nedeniyle periyodik takipleri yapılmalı ve gereken hastalara D vitamini tedavisi verilmelidir. Anahtar Kelimeler: Kronik hepatit B, Tenofovir, kemik mineralizasyonu, D vitaminiTwo billion individuals worldwide have exposed to hepatitis B virus (HBV) and 350 millions of them are chronically infected with HBV. Infection experienced in newborn period and during the first one year of life becomes chronic in the ratio of 90%, this ratio reduces to 30% between 1-5 years. Risk of chronicity is about 2-5%in adult age. Main routes for HBV transmission are vertical transmission, parenteral transmission, horizontal transmission, unprotected sexual intercourse and nosocomial transmission caused by medical procedures. Pegylated-interferons with immunomodulatory and antiviral effects and oral antiviral agents are used today for treatment of chronic hepatitis B. Oral antiviral agent tenofovir: Inhibits HBV polymerase activity, DNA chain terminates after introduced into the DNA. In HIV patients, a reduction in bone mineral density was determined under the treatment of tenofovir. In this study; it was aimed to investigate the effect on bone mineralization with tenofovir in chronic HBV infection patients. Thirty patients who were admitted to Clinical Microbiology and Infectious Diseases Clinic of Fırat University Hospital and who was started tenofovir treatment admitted to this study. Patients Lumbar spine were performed with DEXA measurements before the treatment and the 1st, 2nd and 3rd year of the treatment. The decrease in bone mineral density was found to be statistically significant in T and Z scores which was measured initiation and 3rd year of treatment. A significant relationship was found between Vitamin D and reduction in the bone mineralization. As a result; There was a decrease in bone mineral density in patients who was chronic hepatit b and who was treated with tenofovir (p<0.05). Because of these side effects, HBV infected patients who were treated with tenofovir should be followed periodically and vitamin D supplementation should be done who was needed. Keywords: Chronic hepatitis B, Tenofovir, bone mineralization, vitamin D