A7075-T651 alaşımının sürtünmeli delinmesinde kovan yüksekliğinin malzeme kalınlığına göre araştırılması

Abstract

Sürtünmeli delme işlemi, dönen konik bir takım ile iş parçası temas bölgesinde, sürtünme sonucu meydana gelen ısı etkisi ile yumuşayan iş parçasına takımın dalması ile talaşsız, geleneksel olmayan bir delik delme yöntemidir. Bu metot, termal delme, akıcı delme, form delme veya sürtünmeli karıştırmalı delme olarak da adlandırılır. Yumuşamış parçaya takımın dalmasıyla deliğin giriş kısmına doğru akan malzeme pul oluşumunu, aşağıya doğru akan malzeme ise kovan oluşumunu sağlar. Takımın omuzu, deliğin giriş kısmına akan malzemeyi iş parçasının yüzeyine bastırır ve pul olarak adlandırılan sızdırmazlık halkasını oluşturur. Sürtünmeli delmenin amacı ince cidarlı malzemelerde bağlantı uzunluğunu arttıracak kovan oluşumunu sağlamaktır. Gevrek malzemelerde meydana gelen kovan, bağlantı uzunluğunu artırmayan, çatlak yoğun olduğu taç yaprağı biçiminde meydana gelirken sünek malzemelerde ise amaca uygun, silindirik, bağlantı uzunluğu artıracak biçimde kovan meydana gelir. Meydana gelen kovan yüksekliği iş parçası kalınlığının 2 - 3 katı kadardır. Sürtünmeli delme işleminin amacı bağlantı uzunluğunu artıran kovan yüksekliği olmasına rağmen, bu konuda fazla çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmanın amacı A7075-T651 alaşımının sürtünmeli delme işleminde malzeme kalınlığına ve delik çapına bağlı olarak kovan yüksekliği değişimini araştırmaktır. 2 mm, 4 mm, 6 mm, 8 mm ve 10 mm kalınlığındaki A7075-T651 alaşımına 240, 360 ve 480 koniklik açısına sahip takımlar kullanılarak sürtünmeli delme yöntemi ile 2400 d/d, 3600 d/d ve 4800 d/d dönme hızlarında, 50 mm/dak, 75 mm/dak ve 100 mm/dak ilerleme hızlarında, 8 mm ve 10 mm çaplarında delikler delinmiştir. Malzeme kalınlığın artması ile kovan yüksekliği düzenli olarak artmadığı, artan malzeme kalınlığı ile kovan yüksekliği oranı azaldığı tespit edilmiştir.