SIÇAN AKCİĞER VE KARACİĞERİNDE FORMALDEHİT MARUZİYETİYLE OLUŞAN OKSİDATİF HASAR VE İRİSİN HORMON DEĞİŞİMLERİNE KARŞI KARNOZİNİN ETKİSİNİN BİYOKİMYASAL, HİSTOPATOLOJİK VE İMMÜNOHİSTOKİMYASAL OLARAK İNCELENMESİ

Abstract

Amaç: Fizyolojik dozların üzerindeki formaldehit (FA); dokularda hasara neden olmakta, antioksidan kapasiteyi düşürmekte ve enerji metabolizmasının regülâsyonunu bozmaktadır. Antioksidan bir molekül olan karnozin, formaldehit maruziyetinin zararlı etkilerini azaltabilir. Ayrıca enerji metabolizmasının fizyolojisini bozan FA ile irisin miktarları arasında bir bağlantı da söz konusu olabilir. Dolayısı ile bu çalışmadaki temel amacımız düşük, orta ve yüksek doz FA'ya maruz kalan (8 saat/gün; 5 gün/hafta) sıçanların karaciğer ve akciğer dokularında; karnozinin (oral 100 mg/kg/gün) olumlu etkisinin olup olmadığını; bu doku ve serumlarda irisin miktarlarının ve antioksidan kapasitenin karnozine bağlı olarak nasıl değiştiğini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Ağırlıkları 260-280 gr, yaşları 8-10 hafta arasında değişen, 48 adet Sprague-Dawley cinsi erkek sıçanlar çalışmaya dahil edildi. Serum, karaciğer, akciğer doku süpernatantlarındaki irisin seviyesi ELISA yöntemi ile analiz edilirken total oksidan ve antioksidan kapasite REL yöntemi ile tayin edildi. Dokuların irisin üretimleri immünohistokimyasal yöntemle ortaya kondu. Bulgular: FA'nın dozu artıkça, serum ve doku irisin seviyeleri ve total antioksidan seviyesi kontrol değerlerine kıyasla azalırken; total oksidan seviyesi, TUNEL ekspresyonları, oksidan indeks ve apoptotik indeks ise artmaktaydı. İrisin ekspresyonları karaciğerin Kupffer hücrelerinde görülürken, akciğerlerde parankimal hücrelerinde yer almaktaydı. Sonuç: FA maruziyeti sıçanların serum, karaciğer ve akciğer dokularında doz bağımlı olarak irisin ve total antioksidan miktarlarını azaltırken serum ve dokularda total oksidan kapasiteyi artırmakta ve karnozinin suplementasyonu ile oksidatif stres azalarak histopatolojik ve biyokimyasal hasarlar düzelmektedir. Anahtar Kelimler: Sıçan, Formaldehit, Karnosin, İrisin, TAS/TOS, TUNEL.Biochemical, Histopathological and Immunohistochemical Investigation of Carnosine Effects on Formaldehyde-Induced Oxidative Damage and Irisin Hormone Alterations in Lung and Liver of Rats Objective: The amount of formaldehyde (FA) exceeding the physiological doses damages the tissues, reduces the antioxidant capacity and impairs the regulation of the energy metabolism. Carnosine, an antioxidant molecule, may serve to offset the harmful effects of formaldehyde exposure. Additionally, since formaldehyde impairs the normal physiology of the energy metabolism, there may be a correlation between irisin amount and formaldehyde exposure. Therefore, the present study aims to examine whether carnosine (100 mg/kg/day) has favorable effects on liver and lung tissues of male rats exposed to mild, moderate, and high doses of formaldehyde (8 h/day; 5 days/week) and how irisin quantities in these tissues and the serum change after carnosine supplementation and to show how carnosine supplementation affects apoptosis and total oxidant and antioxidant capacity. Materials and Methods: The study included 48 Sprague-Dawley type male rats, weighing 260-280 gr and 8-10 weeks of age. Irisin levels of the serum, liver and lung tissue supernatants were analyzed by ELISA, while the REL method was used to determine total oxidant/antioxidant capacity. Irisin production by the tissues was detected immunohistochemically. Results: Increasing doses of FA decreased serum and tissue irisin and total antioxidant levels relative to the controls, as also to increases in TUNEL expressions, total oxidant level, oxidant and apoptotic indices. Irisin expression was seen in Kupffer cells of the liver and parenchymal cells of the lungs. Conclusion: While FA exposure reduces irisin levels and total oxidant capacity in the serum, liver and lung tissues of rats in a dose-dependent manner and increases the total antioxidant capacity; carnosine supplementation reduces the oxidative stress and restores the histopathological and biochemical signs. Keywords: Rat, Formaldehyde, Carnosine, Irisin, TAS/TOS, TUNEL.