KAYAÇLARIN DAYANIMLARININ FİZİKSEL VE ELASTİK PARAMETRELER YARDIMIYLA BELİRLENMESİ

Abstract

Baraj, tünel ile kaya şev stabilitesi analizi gibi pek çok mühendislik projesinin tasarımında kayaçların tek eksenli basınç dayanımı önemli bir parametre olarak kullanılmaktadır. Fakat kayaçların tek eksenli basınç dayanımının belirlenebilmesi zor, zaman alıcı ve pahalı bir deneydir. Bu nedenle kayaçların tek eksenli basınç dayanımlarının belirlenebilmesi için dolaylı yöntemlere de başvurulmaktadır. Literatürde tek eksenli basınç dayanımının kestirimi için araştırmacılar tarafından önerilen bağıntılar mevcuttur. Çeşitli istatistiksel yöntemleri kullanarak tek eksenli basınç dayanımı kestirimini amaçlayan bu yöntemlerde yeterli veri sayısına ulaşılamaması elde edilen bağıntıların yetersiz olmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada 8 farklı kayaçtan elde edilen 238 adet karot numunesi üzerinde doğal birim hacim ağırlık, Schmidt sertliği ve dinamik elastisite modülü ile tek eksenli basınç dayanımı arasındaki ilişki regresyon analizleri ile incelenerek ampirik formüller elde edilmiştir. Elde edilen ampirik formüller performans testlerine tabi tutulmuş ve sonuçları yorumlanmıştır.

The uniaxial compressive strength of rocks is used as an important parameter in the design of many engineering projects such as dam, tunnel and rock slope stability analysis. However, determining the uniaxial compressive strength of rocks is a difficult, time-consuming and expensive experiment. For this reason, indirect methods are also used to determine the uniaxial compressive strength of rocks. In the literature, there are relations suggested by the researchers for the estimation of uniaxial compressive strength. In these methods, which aim to estimate uniaxial compressive strength by using various statistical methods, the inability to reach the sufficient number of data causes the obtained correlations to be insufficient. In this study, empirical formulas were obtained by examining the relationship between natural unit weight, Schmidt hardness, dynamic modulus of elasticity and uniaxial compressive strength on 238 core samples obtained from 8 different rocks. Obtained empirical formulas were subjected to performance tests and the results were interpreted.