Instagram’da Sosyal Kıyaslama, Benlik Saygısı ve Yaşam Doyumu İlişkisi: Fırat Üniversitesi Üzerinde Bir İnceleme

Abstract

Günümüzde sosyal ağ siteleri insanların yaşamlarının ayrılmaz bir parçası halinegelmiştir. Milyonlarca insan bu siteler üzerinde yer almakta her türlü duygu düşüncesiniyaşamlarını diğerleri ile paylaşabilmektedir. Bu kadar yoğun bir enformasyon akışınınsöz konusu olduğu bu siteler üzerinde kullanıcıların özellikle kimlik sunumlarınıincelemek önemlidir. Bu çalışmada, son zamanlarda dünyada olduğu gibi Türkiye’dede kullanıcı sayısı hızla artan Instagram üzerinde, kullanıcıların gerçekleştirdiklerisosyal kıyaslamalara neden olan etmenlerin ortaya çıkarılmasının yanı sıra, bu sosyalkıyaslamaların kullanıcıların benlik saygılarında ve yaşam doyumlarında ne gibietkilerinin olduğunun ortaya konması amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini,Fırat Üniversitesi öğrencileri arasından tabakalı örneklem yöntemi ile seçilen 400öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerintoplanmasında sosyal kıyaslama, benlik saygısı, yaşam doyumu ve demografiksorulardan oluşan bir ölçek kullanılmıştır.Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre Instagram üzerinde pozitif benliksunum temsilleri ile karşılaşmanın mümkün olduğu, bu benlik sunum temsillerininyukarı yönlü sosyal kıyaslamaları tetiklediği ve kişilerin benlik saygılarında ve yaşamdoyumlarında azalmalara neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu neden sonuçilişkisi cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde kadınlarda daha göze çarpıyor. Ayrıcakatılımcıların Instagram üzerinde aşağı yönlü sosyal kıyaslamalardan daha fazla yukarıyönlü sosyal kıyaslamalar gerçekleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bir diğer bulgu,gündelik yaşamlarında düşük benlik saygısına ve yaşam doyumuna sahip kişilerin,Instagram üzerinde yukarı yönlü kıyaslamalarda bulunmaya eğilimli olduklarıdır.