ÇEVRESEL GÜVENLİK AÇISINDAN TÜRKİYE'DE SU POLİTİKALARI VE YÖNETİMİ

Abstract

Su kaynakları, yaşamın sürdürülebilirliği açısından temel bir öneme sahiptir. Ancak artan nüfus, sanayileşme, iklim değişikliği ve suyun yanlış yönetimi gibi faktörler, su kaynakları üzerinde ciddi baskılar oluşturmakta ve suyu stratejik bir çevresel güvenlik meselesi haline getirmektedir. Bu çalışmada, çevresel güvenlik kavramı çerçevesinde su politikalarının ve su yönetiminin önemi incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, değişen güvenlik kavramı ve çevresel güvenlik anlayışı açıklanmış; çevre sorunlarının ulusal ve uluslararası güvenlik üzerindeki etkileri ele alınmıştır. İkinci bölümde, su kavramı detaylı olarak incelenmiş; içme suyu ve atık su kavramları açıklanarak, temiz suya erişim sorunları, su krizleri ve su kıtlığı gibi meseleler analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde, dünya genelinde ve Türkiye'de uygulanan su politikaları ve su kaynakları yönetimi stratejileri örneklerle ele alınmış; başarılı ülke örnekleri üzerinden karşılaştırmalı analizler yapılmıştır. Dördüncü bölümde ise, çevresel güvenlik açısından suyun kritik rolü tartışılmış; su kıtlığı, insanların suya ulaşma hakkı ve Türkiye'den spesifik örneklerle su yönetimi ve çevresel güvenlik arasındaki ilişki ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Sonuç bölümünde, suyun yalnızca bir çevresel kaynak değil; aynı zamanda ekonomik, sosyal ve siyasi istikrarın temel bileşeni olduğu vurgulanmış ve Türkiye'nin sürdürülebilir su yönetimi ve çevresel güvenlik bağlamında izlemesi gereken stratejiler önerilmiştir. Bu tez çalışması, su kaynaklarının korunması ve yönetilmesinin çevresel güvenlik perspektifiyle değerlendirilmesi gerektiği anlayışına katkı sunmayı hedeflemektedir.

Water resources are of fundamental importance for the sustainability of life. However, factors such as population growth, industrialization, climate change, and the mismanagement of water resources have created serious pressures on water and transformed it into a strategic environmental security issue. In this study, the significance of water policies and water management within the framework of environmental security has been examined. In the first section, the evolving concept of security and the understanding of environmental security are discussed; the impacts of environmental problems on national and international security are analyzed. In the second section, the concept of water is explored in detail; the issues of drinking water, wastewater, access to clean water, water crises, and water scarcity are examined. In the third section, the water policies and water resources management strategies implemented worldwide and in Turkey are discussed, and successful country examples are compared through a comparative analysis. In the fourth section, the critical role of water in terms of environmental security is addressed; the relationship between water scarcity, the right to access water, and environmental security is analyzed with specific examples from Turkey. In the conclusion, it is emphasized that water is not only an environmental resource but also a fundamental component of economic, social and political stability, and strategies for sustainable water management and environmental security in Turkey are proposed. This thesis aims to contribute to the understanding that the protection and management of water resources must be evaluated from the perspective of environmental security.