OBEZ ÇOCUKLARDA ERKEN ATEROSKLEROZ RİSKİNİN BELİRLENMESİ

Abstract

Amaç: Çalısmada Elazığ ?li ilköğretim çağı çocuklarındaki obezite prevalansı ile obezite saptanan çocuklarda kardiyovasküler risk faktörleri ve erken ateroskleroz riskinin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Onsekiz ilköğretim okulundaki 6., 7. ve 8. sınıflarda yapılan okul taraması ile 2765 öğrencinin değerlendirildiği çalısma prospektif olarak yapıldı. Çalısmaya alınan olgulardan 12 saatlik açlığı takiben serum glukoz, lipid profili, insülin, homosistein, yüksek duyarlılıklı C-reaktif protein düzeyleri için kan örnekleri alındı. B-mod Doppler USG ile karotid intima-media kalınlığı ölçüldü. Bacaktan bacağa biyoimpedans assay yöntemi ile vücut kompozisyon ölçümleri yapıldı. Bulgular: Toplam 2765 olgudan 104 (% 3.76)'ünde obezite veya asırı kiloluluk bulundu. Ortalama sistolik ve diastolik kan basıncıları asırı kilolu ve obez gruplarındaki olgular kontrol grubundaki olgulara göre daha yüksekti. Obez ve asırı kilolu gruplarındaki olguların ortalama common karotid arter intima-media kalınlığı ölçümleri, kontrol grubundaki olgular ile kıyaslandığında artmıs olarak saptandı. Bel çevresi ile diyastolik kan basıncı (r=0.244, p=0.047), serum HDL kolesterol düzeyi (r= -0.367, p=0.002), yüksek duyarlılıklı C-reaktif protein düzeyi (r=0.294, p=0.017), vücut yağ kitlesi (r=0.411, p=0.000) arasında anlamlı iliski vardı. Common karotid arter intima-media kalınlığı ile vücut kitle indeksi (r=0.396, p=0.001), bel çevresi (r=0.390, p=0.001), diyastolik kan basıncı (r=0.266, p=0.030), glukoz (r=0.250, p=0.042) ve yüksek duyarlılıklı C-reaktif protein düzeyi (r=0.269, p=0.000) arasında anlamlı iliski bulundu. Multiple linear regresyon analizinde common karotid arter intima-media kalınlığı ile bel çevresi (p=0.045) ve diyastolik kan basıncı (p=0.031) arasında anlamlı iliski saptandı. Sonuç: Obez çocuklarda erken ateroskleroz riskinin artmıs olduğu saptandı. Özellikle bel çevresi ölçümünün kardiyovasküler risk faktörleri ile yüksek iliski gösterdiği belirlendi. Anahtar kelimeler: Çocukluk çağı, obezite, erken aterosklerozObjectives: The aim of this study was to assess the prevalence of obesity in primary school-aged children and to determinate the risk factors for cardiovascular diseases and premature atherosclerosis in obese children in Elazig. Materials and Methods: This study carried out prospectively among 2765 students at 6., 7., and 8. classrooms in eighteen primary education . Venous blood samples was obtained for serum glucose, blood lipids, insulin, homocysteine, and high sensitivity C-reactive protein levels following 12 hours fasting. Measurement of carotid intima-media thickness was made with B-mode Doppler USG in all groups. The body compositions of groups were determined with the leg-to-leg bioelectrical impedance analysis. Results: Total 104 children (3,76 %) were diagnosed as overweight or obese among 2765 children. Overweight and obese children demonstrated higher mean systolic and diastolic blood pressure values compared with the control group. The mean intima-media thickness of common carotid artery was found higher in overweight and obese children than control group. In the obese children, waist circumference was related to diastolic blood pressure (r=0.244, p=0.047), serum HDL cholesterol level (r= -0.367, p=0.002), high sensitivity CRP level (r=0.294, p=0.017), and fat mass (r=0.411, p=0.000). Intimamedia thickness of common carotid artery was related to body mass index (r=0.396, p=0.001), waist circumference (r=0.390, p=0.001), diastolic blood pressure (r=0.266, p=0.030), serum glucose level (r=0.250, p=0.042) and high sensitivity CRP level (r=0.269, p=0.000). In stepwise multiple linear regression analysis, Intima-media thickness of common carotid artery was correlated to waist circumference (p=0.045), and diastolic blood pressure (p=0.031). Conclusion: The increasing of risk for premature atherosclerosis was found in obese children. Especially, the waist circumference measurement was highly correlated with cardiovascular risk factors. Key Words: Childhood, obesity, premature atherosclerosis