Döngüsel Ekonomi Performansının Dinamik Etkinlik ve Verimlilik Analizi: Avrupa Birliği Ülkeleri İçin VZA ve Malmquist Endeksi Uygulaması

Abstract

Doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı ve birincil kaynaklara bağımlılığın azaltılması günümüzde çevre ve ekonomi politikalarının önemli bir parçasıdır. Bu nedenle ülkelerin kaynak kullanımını ne ölçüde döngüsel süreçlere dönüştürebildiklerinin değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmada Avrupa ülkelerinin döngüsel ekonomi performansı Eurostat veri tabanından elde edilen göstergeler kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz iki aşamalı bir çerçevede gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada Malmquist Toplam Faktör Verimliliği Endeksi kullanılarak ülkelerin döngüsel ekonomi performansındaki değişimler etkinlik değişimi ve teknolojik değişim bileşenleri üzerinden incelenmiştir. İkinci aşamada ise ülkelerin belirli bir dönemdeki göreli etkinlik düzeylerini değerlendirmek amacıyla Veri Zarflama Analizi uygulanmıştır. Bu kapsamda metal cevherleri, fosil enerji materyalleri ve metal dışı mineraller girdi; döngüsel malzeme kullanım oranı ise çıktı değişkeni olarak kullanılmıştır. Sonuçlar, Avrupa ülkeleri arasında döngüsel ekonomi performansının farklılaştığını ve ülkelerin iyileştirme potansiyellerini ortaya koymaktadır.