Dışlayıcı Söylemin Yaygınlaştırılmasında Sosyal Medyanın Rolü: Suriyeli Mülteciler Örneği

Abstract

Bu çalışmada son yıllarda Türkiye gündeminde yoğun yer bulmuş olan Suriyeli mültecilere ilişkin sosyal medyada yer bulan sanal forumlarda yurttaşların konuşmaları analiz edilmektedir. Çalışmanın temel kabulünü Türkiye gibi demokratik ilke ve değerlerin yeterince kabullenilmediği ve yaygınlaşmadığı toplumlarda sosyal medyanın azınlık gruplara yönelik dışlayıcı söylemin merkezi olabileceği oluşturmaktadır. Bu kapsamda çalışmada Türkiye’de iki sanal forum mecrası olan www.frmtr.com ve forum.donanimhaber.com sanal forum adreslerinde yer alan toplam 379 yurttaş yorumu analiz edilmiştir. Analiz aşamasında eleştirel söylem analizi tekniğinden yararlanılmış ve özellikle konuşmaların sözlüğün oluşturulması, gramer ve retorik başlıklarında olmak üzere pragmatik boyutta ne tür özelliklere sahip olduğu genel bir bakışla ortaya konulmaya çalışılmıştır. Analiz sonucunda konuşmalarda genel anlamda Suriyeli mültecilerin yurttaşlık haklarına dair bir sınırlandırma talebinin varlığı görülmüştür. Ancak bu sınırlandırma talebinin sözlüğün oluşturulması sürecinde kelime ve söz dağarcığındaki kısıtlılıklar tarafından sınırlandığı ortaya konulmuştur. Konuşmalarda kullanılan gramer yapılarının ise özellikle biz ve onlar ayrımının temellendirilmesinde kullanıldığı görülmüştür. Yorumlarda kullanılan retoriksel özelliklerin ise Suriyeli mültecilere verilen hakların kısıtlanması ve tarihsel mit kullanımı yoluyla dışlanmalarının meşrulaştırılması amacını izlediği ortaya konulmuştur.