HATAY VE ÇEVRESİNDE SIĞIR, KOYUN VE KEÇİLERDE GÖRÜLEN GÖZ HASTALIKLARININ İNSİDANSI

Abstract

HATAY VE ÇEVRES NDEK SIĞIR, KOYUN, VE KEÇ LERDE GÖRÜLENGÖZ HASTALIKLARI NS DANSIBu çalışmada Hatay ve çevresindeki sığır, koyun, ve keçilerde görülen göz hastalıklarıinsidans yönünden araştırılarak, hayvancılık sektöründeki önemi ve ekonomik etkilerininortaya konulması amaçlandı. Bu amaçla 9906 sığır, 2549 koyun ve 1418 keçi kullanıldı.Sığırların 1012'inde 14, koyunların 204'ü ile keçilerin 58'inde 6 farklı göz problemisaptandı. Sığırlardan 219'u holştayn, 302'si montafon, 201'i simental, 164'ü melez, 107'siyerli, 14'ü jersey ve 5'i ise şarole ırkına aitti. Göz hastalıklarının görülme insidansı açısındanırklar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (P<0,001).Göz hastalıklı olgulardan 279'unda ( % 27.57 ) konjunktivitis, 204'ünde ( % 20.16 )keratitis, 123'ünde ( % 12.15 ) enfeksiyöz keratokonjunktivitis ( IBK ), 83'ünde ( % 8.20 )kist dermoid, 68'inde ( % 6.72 ) amaurozis, 85'inde ( % 8.40 ) göz kapakları ile ilgiliproblemler, 47'sinde ( % 4.64 ) leukoma, 26'sında ( % 2.57 ) bupththalmus, 25'inde ( % 2.47) kornea apsesi, 20'sinde ( % 1.98 ) skleritis, 15'inde ( % 1.48 ) iris stafilomu, 14'ünde ( %1.38 ) ulkus kornea, 12'sinde ( % 1.19 ) palpebra tertia bezinin prolapsusu ve 11'inde ( %1.09 ) gözde yabancı cisim saptandı. Çalışmamızdaki göz hastalıkları mevsim ve ay faktörüaçısından karşılaştırıldığında istatistiksel olarak önemli bir fark ( P>0,05 ) bulunmadı.Sonuç olarak bu çalışmada elde edilen bulgulardan göz hastalıklarının Hatay yöresisığırlarında yaygın olduğu, özellikle IBK gibi hastalıkların önemli ekonomik kayıplara nedenolduğu fakat bu hastalıklardan çoğunun saha koşullarında sağaltımlarının mümkün olduğugörüldü.Anahtar Sözcük: Göz hastalıkları, Sığır, Koyun, Keçi, Hatay.INC DENCES OF OCULAR D SEASES OBSERVED IN THE CATTLE,SHEEP AND GOATS IN HATAY AND ITS V C N TYIn this study, it was aimed to highlight the importance and economic impacts of theocular diseases on the animal institutions by investigating their incidences in the cattle, sheepand goats bred in Hatay and its vicinity. For this purpose, 9906 cattle, 2549 sheep and 1418goats were used. Fourteen different ocular diseases from 1012 cattle, 6 different diseases from204 sheep and 58 goats were detected. Of the cattle, 219 were holstein, 302 swiss-brown, 201simental, 164 cross-bred, 107 native, 14 jersey and 5 charolais. It was found a statisticallysignificant difference (P<0,001) between the breeds when the incidences of the oculardiseases were evaluated.Among the cases with ocular diseases, 279 (27.57 %) had conjunctivitis, 204 (20.16%) keratitis, 123 (12.15 %) infectious keratoconjunctivitis ( IBK ), 83 (8.20 %) epibulbardermoid, 68 (6.72 %) amaurozis, 85 (8.40 %) eye lid problems, 47 (4.64% ) leukoma, 26(2.57 %) buftlmus, 25 (2.47 %) korneal abscess, 20 (1.98 %) skleritis, 15 (1.48 %) irisstafiloma, 14 (1.38 %) corneal ulcer, 12 (1.19 % ) prolapsed gland of third eyelid and 11 (1.09% ) ocular foreign bodies. When the ocular diseases of the current study were evaluatedstatistically with respect to seasonal and month factors, no meaningful differences ( P>0,05 )were found between them.In conclusion, this study revealed that ophthalmic diseases were widespread in Hatayregion, the disease like BK appeared a great loss to economy but the majority of thesediseases were found as treatable in field conditions.Key words: Ocular Diseases, Cattle, Sheep, Goat, Hatay