İÇME SULARINA E VİTAMİNİ VE SELENYUM İLAVE EDİLE RATLARDA YÜKSEK DOZDA KORTİZOL VERİLMESİNİN OKSİDAN VE ANTİOKSİDAN SİSTEM ÜZERİNE ETKİLERİ

Abstract

Bu araştırmada, yüksek dozda kortizol (prednisolon) verilen ratlarda lipid peroksidasyon değişimi ve bunun üzerine E vitamini ve Se'un etkilerini araştırmak amaçlandı. Bu amaçla vücut ağırlıkları 250-300 gr arasında değişen 6-7 aylık toplam 250 adet Wistar albino ratları kullanıldı. Bütün gruplarda ratlara yem ve su ad libitum olarak verildi. Tüm hayvanlar, her grupta 50 rat olmak üzere beş gruba ayrıldı. I- Kontrol Grubu (n=50): Bu gruptaki ratlara 1 mi serum fizyolojik üç gün boyunca i.m. olarak enjekte edildi. II- Kortizol Grubu (n=50): Bu gruptaki ratlara üç gün boyunca 10 mg/100 gr/gün canlı ağırlık (c.a) prednisolon i.m. olarak enjekte edildi. IH- E vitamini Grubu (n=50): Bu gruptaki ratlara, dl-a-tokoferil asetat 80 mg/lOOgr/gün (c.a) 1-2 mi içme suyunda eritilerek bir ay boyunca içirildi. Sonra üç gün boyunca 10 mg/lOOgr/gün (c.a) prednisolon i.m. yolla enjekte edildi. IV- Selenyum Grubu (n=50): Bu gruptaki ratlara, 0.2mg/100gr/gün (c.a) sodium selenite 1-2 mi içme suyunda eritilerek bir ay boyunca içirildi. Sonra üç gün boyunca 10 mg/lOOgr/gün (c.a) prednisolon i.m. olarak enjekte edildi. V- E vit. + Se Grubu (n=50): Bu gruptaki ratlara, dl-a-tokoferil asetat 80 mg/lOOgr/gün (c.a) ve 0.2mg/100gr/gün (c.a) sodium selenite 1-2 mi içme suyunda eritilerek bir ay boyunca içirildi. Sonra üç gün boyunca 10 mg/lOOgr/gün (c.a) prednisolon i.m. enjekte edildi. Bu uygulamaların sonunda 4., 8., 12., 24. ve 48.saatlerde ratların abdominal boşlukları açılarak a. femoralisin bifurkasyon bölgesinden kan örnekleri alındı. Tüm hayvanların plazma MDA ve eritrosit antioksidan enzim düzeyleri (GSH-Px, SOD, CAT) belirlendi. Kortizol grubu plazma MDA düzeyleri belirlenen her zaman biriminde 4.saatten başlayarak 48.saate kadar belirgin bir artış gösterdi. Diğer uygulama ^_1. a':65 gruplarının plazma MDA düzeyleri ise 4.saatten itibaren 48.saate kadar belirgin bir düşüş gösterdi. Kortizol grubunun plazma MDA düzeyleri, tüm zamanlarda kontrol ve diğer uygulama gruplarına kıyasla oldukça yüksek bulundu. E vitamini, Se ve E vit. + Se gruplarının plazma MDA düzeyleri kortizol grubuna kıyasla tüm zamanlarda belirgin şekilde düşüktü. Uygulama gruplarının (E vitamini, Se, E vit. + Se) plazma MDA düzeyleri kontrol grubuna göre 4.saatte yüksek iken azalarak 48.saatte kontrol grubuyla aynı düzeye ulaştı. Eritrosit antioksidan enzim düzeyleri (GSH-Px, SOD, CAT) kortizol grubunda 4.saatten itibaren 48.saate kadar azaldı. Buna karşılık E vitamini, Se ve E vit. + Se gruplarında ise artış görüldü. Bu artış ve azalışlar istatistiksel olarak anlamlı bulundu. E vitamini, Se ve kombine grupların antioksidan enzim düzeyleri hem kontrol hem de kortizol grupları ile her zaman biriminde ayrı ayrı kıyaslandığında; kortizol grubuna göre anlamlı bir artış görülürken, kontrol grubuna kıyasla 4.saatte düşük olan enzim düzeyleri 48.saate doğru belirgin bir artış göstererek kontrol grubu değerlerine yaklaştığı saptandı. Bu bulgulara göre, yüksek dozda kortizol (prednisolon) verilmesinin plazmada MDA düzeylerini arttırırken, eritrositlerde antioksidan enzim düzeylerini düşürdüğü, buna karşılık E vitamini ve Se'un verilmesi ile plazma MDA düzeyleri azalırken, eritrosit antioksidan enzim düzeylerinin arttırdığı gözlenmiştir. Sonuç olarak, E vitamini ve Se'un kortizolün neden olduğu serbest radikallerin olumsuz etkilerini önlemede önemli rol oynayabilecekleri kanaatine varılmıştır.It was aimed to investigate the effects of Se and vitamin E on the lipid peroxidation status in rats that high dose of Cortisol (prednisolone) was administered. For this purpose, 250 Wistar albino rats weighing between 250-300 gr and 6- 7-mounth-old were used. The rats in all groups were fed ad libitum. The rats were divided into five groups, 50 rats in each groups, as follows: I- Control Group (n=50): The rats in this group were injected i.m. 1ml placebo for 3 days. II- Cortisol Group (n=50): The rats in this group were injected i.m. 10 mg/100 gr body weight (b.w)/day prednisolone for 3 days. III- Vitamin E group (n=50): In this group, dl-ct-tocoferil acetate in a dose of 80 mg/100 gr b.w/day were added to drinking water for one mounth (80 mg/100 gr b.w/day dl-ot-tocoferil acetate were dissolved in 1 or 2 ml of water and the rats were allowed to drink through a dropper). At the end of this time, 10 mg/100 gr b.w./day prednisolone were enjected i.m. for 3 days. IV- Selenium Group (n=50): In this group, sodium selenite in a dose of 0.2 mg/100 gr b.w./day were added to drinking water for one mounth (0.2 mg/100 gr b.w./day dl-ct-tocoferil acetate were dissolved in 1 or 2 ml of water and the rats were allowed to drink through a dropper ). At the end of this period, 10 mg/100 gr b.w./day prednisolone were enjected i.m. for 3 days. V- Vit. E+ Se Group (n=50): In this group, sodium selenite in a dose of 0.2 mg/100 gr b.w./day and dl-ct-tocoferil acetate in a dose of 80 mg/100 gr b.w./day were added to drinking water for one mounth (80 mg/100 gr b.w./day dl- ct-tocoferil acetate and 0.2 mg/100 gr b.w./day sodium selenite were dissolved in 1 or 2 ml of water and the rats were allowed to drink through a dropper). At the67 end of this time, 10 mg/100 gr b.w./day prednisolone were enjected i.m. for 3 days. Following these applications, abdominal cavities of the rats were opened and teh blood samples were taken from the birfication region of a. Femoralis plasma MDA and erhtrocytes antioxidant enzymes (GSH-Px, SOD, CAT) levels of all the animals were determined at the time 4th, 8th, 12th, 24th, 48th hours. Plasma MDA levels in Cortisol group, determined every time periods, were increased starting from at 4 hour to at 48 hour. Whereas, other groups of plasma MDA levels were decreased during this time period. The plasma MDA levels of Cortisol group was found to be higher than that of control and other groups (Vitamin E, Se and Vit. + E Se) in each time period. On the other hand, plasma MDA levels of vitamin E, Se and Vit. E + Se groups were found to be much lower compared to the Cortisol group during the research time period. Plasma MDA levels of vitamin E, Se and vit. E + Se groups were higher at 4th hour compared to control group whereas gradually decreased and reached the control level 48th hour. The erytrocyte antioxidant enzyme (GSH-Px, SOD, CAT) levels in Cortisol group were decreased from 4th hour until 48th hour. However, an increase were seen in Vitamin E, Se and Vit. E + Se groups/These increases and decreases were found to be statistically significant. When the erytrocyte antioxidant enzyme levels of Vitamin E, Se and Vit. E + Se groups were compared separetly with both control and Cortisol groups, it was seen that a significant increase in these groups in comparison with Cortisol group. On the other hand, were enzyme levels being lower compared to control group at 4 hour increased prominently until 48 hour and reached the level of control group. Acording to these results; administration of high doses of Cortisol (prednisolone) increased the plasma levels of MDA and decreased the erytrocyte68 antioxidant enzyme levels. On the other hand, adminisration of vitamin E and Se resulted in decreased plasma levels of MDA and increased erytrocyte antioxidant enzyme levels. It was concluded that vitamin E and Se might have an important role in prevention of harmful effects of free radicals caused by high levels of Cortisol.