Manevi duyarlık ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Abstract

Son yıllarda eğitimde maneviyatın ve bireyin manevi yönünün göz ardı edildiğine dair görüşler sıklıkla dile getirilmektedir. Ayrıca maneviyatın dinden ayrı bir kavram olup olmadığı halen tartışılmaktadır. Yurtiçi alan yazında maneviyat ile ilişkili çalışmalara katkı sağlaması amacıyla, mevcut araştırmada Tirri, Nokelainen ve Ubani (2006) tarafından geliştirilen Manevi Duyarlık Ölçeğinin (MDÖ) Türkçeye uyarlanması amaçlanmıştır. Mevcut araştırma, ODTÜ Uygulamalı Etik Araştırma Merkezi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu’ndan alınan 01.12.2021 tarih ve 28620816/ sayı numaralı etik kurul onayı ile yürütülmüştür. Toplam on bir sorudan oluşan ölçeğin orijinal formu, dört boyuttan oluşmaktadır. Uyarlama sürecinde Türkçeye çevirisi yapılan Manevi Duyarlık Ölçeğine açımlayıcı (n=300) ve doğrulayıcı (n=340) faktör analizleri yapılmıştır. Yapılan açımlayıcı faktör analizinde elde edilen üç faktörlü 11 maddelik Türkçe ölçek formunun açıkladığı toplam varyans miktarı %53,49 olarak bulgulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizinde elde edilen üç faktörlü (Farkındalık ve gizem duyarlığı, değer duyarlığı ve toplum duyarlığı) modelin birinci düzey ve ikinci düzey doğrulayıcı faktör analizi sonuçları modelin doğrulandığını göstermiştir. Ölçeğin Türkçe formuna ilişkin iç tutarlık katsayısı Cronbach alpha değeri ölçeğin tümü için .85’dir. Araştırma, ölçeğin (MDÖ) Türkçe formunun bireylerin manevi duyarlığını ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymuştur. Ölçeğin psikolojik danışmanlık, eğitim, teoloji ve pek çok alanda yapılacak araştırmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.