6 ŞUBAT 2023 PAZARCIK DEPREMİNİN BALIK TÜKETİMİ ALIŞKANLIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI: ELAZIĞ İLİ ÖRNEĞİ

Abstract

Türkiye'nin güneydoğusunda 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle 11 ilimiz (Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Malatya, Kahramanmaraş, Kilis, Osmaniye ve Şanlıurfa) afet bölgesi ilan edildi. Bu tez çalışmasında, afet bölgesi ilan edilen Elazığ ilinde depremin balık tüketimine etkilerinin araştırılması amaçlandı. Deprem sonrası dönemde depremzedelerin balık tüketim sıklığında ne tür değişimler meydana geldiği, tüketim tercihleri üzerinde etkili olan sosyoekonomik koşullar ve afet sonrası beslenme alışkanlıklarının anlaşılması açısından kritik öneme sahiptir. Bu tez çalışmasının evrenini Pazarcık depreminden etkilenen iller oluştururken; örneklemi ise Elazığ ilinde deprem sonrası göç eden ve Elazığ'da ikamet eden bireyler oluşturdu. Anketler; Basit Tesadüfi Örnekleme yöntemiyle ve gönüllülük esaslarına bağlı olarak katılmayı kabul eden toplam 403 kişiye yüz yüze görüşme tekniği ile uygulandı. Tez çalışmasında, hem depremden etkilenmeyen katılımcılar hem de depremden etkilenen katılımcılar arasında balığın en az tercih edilen seçenek olduğu tespit edildi. Depremzede katılımcılar arasında depremden sonra balık tüketiminin genel olarak düşük ve düzensiz olduğu, çoğunluğun ayda bir kereden az balık tükettiği ve sadece küçük bir kısmının önerilen alım seviyelerine ulaştığı belirlendi. Deprem sonrası ekonomik koşulların ve ulaşım zorluklarının tüketim alışkanlıklarını etkilediği saptandı. Bu tez çalışmasının bulguları, afetlerden etkilenen bireyler için yeterli ve sağlıklı beslenmeyi sağlamayı amaçlayan gıda paketi içeriklerinin düzenlenmesine ilişkin önemli veriler sunmaktadır. Ayrıca, elde edilen veriler, afet dönemlerinde gıda politikalarının planlanmasına, gıda güvenliğinin sağlanmasına ve toplumun beslenme ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik stratejilerin geliştirilmesine ve literatürdeki önemli bir boşluğu doldurarak alana özgün bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Due to the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, in southeastern Turkey, 11 provinces (Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Malatya, Kahramanmaraş, Kilis, Osmaniye and Şanlıurfa) were declared disaster zones. This thesis aims to investigate the effects of the earthquake on fish consumption in Elazığ province, which was declared a disaster zone. Understanding the changes in the frequency of fish consumption among earthquake victims in the post-earthquake period, the socioeconomic conditions influencing consumption preferences, and post-disaster dietary habits is of critical importance. The population of this thesis consists of the provinces affected by the Pazarcık earthquake, while the sample consists of individuals who migrated from Elazığ province after the earthquake and those residing in Elazığ. The questionnaires were administered using a simple random sampling method and face-to-face interviews with a total of 403 people who voluntarily agreed to participate. The thesis study found that fish was the least preferred option among both participants affected by and unaffected by the earthquake. Among earthquake victims, fish consumption was generally low and irregular after the earthquake, with the majority consuming fish less than once a month, and only a small percentage reaching the recommended intake levels. It was determined that post-earthquake economic conditions and transportation difficulties influenced consumption habits. The findings of this thesis provide important data regarding the regulation of food package contents aimed at ensuring adequate and healthy nutrition for individuals affected by disasters. Furthermore, it is believed that the data obtained will contribute to the planning of food policies during disaster periods, the development of strategies for ensuring food security and meeting the nutritional needs of the community, and will fill a significant gap in the literature, making a unique contribution to the field.