BİYOMİMİKRİ TASARIMLARINA NÖROPAZARLAMA ANALİZİ- EYE-TRACKİNG ÇALIŞMASI

dc.contributor.advisorYÜCEL, ATİLLA
dc.contributor.authorYÜKSEL, DİCLE
dc.date.accessioned2026-08-12T10:17:49Z
dc.date.issued2022
dc.departmentFÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı
dc.description.abstractSanayi devrimi günümüz teknolojilerinin oluşmasına öncülük etmiştir. Teknolojik gelişmelerin sağladığı yararların yanında zararları da olmuştur. Günümüzde insan nüfusunun hızla artması doğal kaynakların hızla tüketilmesine ve doğanın zarar görmesine neden olmuştur. İşte tam da bu noktada biyomimikri kavramı önem kazanmaktadır. Biyomimikri; enerji, mimari, ulaşım, ziraat ve daha birçok mühendislik dalı için doğanın tasarım ilkelerini ve dehasını köken alarak sürdürülebilir çözümler arayan bir bilim dalıdır. Yüzyıllar boyunca insanlar problemlerine etkili çözümler üretebilmek için değişik yollar denemişlerdir. Özellikle tasarımcılar ve mühendisler özgünlüklerini göstermek ve tasarımda söz sahibi olabilmek için yenilikçi çözümler üretmeye yönelmişlerdir. Bu yenilikçi çözümlere ilham veren kaynak ise doğadır. Bu çalışmayla; bir tasarımcının tabiattaki canlıların görünüş ve sistemlerinden etkilenerek tasarladığı ürün görsellerinin insanlar üzerindeki etkinliğinin ve çağrışım unsuru olarak insanların dikkatini çekme ve farkındalıklarının insanlar üzerindeki etkileri Eye-Tracking yöntemi ile deneysel olarak incelenmiştir. Araştırma, 30 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Gönüllü katılımcılara 5 farklı biyomimikri tasarımları ile ilgili görseller sıralı olarak izlettirilmiştir. Nöropazarlama yöntemlerinden biri olan eye-tracking analiz yöntemi ile katılımcıların göz hareketleri incelenerek biyomimikri tasarımlarına ait görsellere verdiği tepkilere ilişkin veriler analiz edilerek yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; bir tasarımcının tabiattaki canlıların görünüş ve sistemlerinden etkilenerek tasarladığı ürünlerde dikkatini çeken ve odaklandığı noktalara aynı şekilde katılımcılar tarafından da odaklanıldığı ve dikkatlerini çektiği sonucuna ulaşılmıştır. Problemleri çözerken sürdürülebilir olan ve az enerji harcayan sistemleri veya tasarımları ortaya koyarak uzun ömürlü ve yüksek performanslı ürünler ve sistemler geliştirilerek pazarlama açısından pazarlanabilir ürünler haline getirmenin tüketicilerin dikkatinin daha çok çekilmesine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.Yapılan çalışmanın biyomimikri ve nöropazarlamayı birleştiren ilk çalışma olması biyomimikri içerikli görsellere karşı insanların vereceği tepki ve davranışları nöropazarlama yöntemleri ile anlamaya çalışmak önemli bir yenilik ve yarar sağlamasının yanı sıra bundan sonra yapılmak istenen diğer deneysel çalışmalara yol gösterici özgün bir çalışma olma niteliği taşımaktadır.
dc.description.abstractUtilizing the technology of industrial revolution future technologies. Along with the benefits of technological developments, there have also been disadvantages. Today, the rapid increase in the human population has caused the rapid consumption of natural resources and the damage to nature. At this point, the concept of biomimicry gains importance. Biomimicry; It is a science that seeks sustainable solutions by rooting in nature's design principles and genius for energy, architecture, transportation, agriculture and many other engineering branches. For centuries, people have tried different ways to produce effective solutions to their problems. In particular, designers and engineers have tended to produce innovative solutions in order to show their originality and have a say in design. The source that inspires these innovative solutions is nature. With this study; It can be used visually by communicating with the visitors, from the people shown on the images of those who can be affected by the system, from the nature of the connotation checks, and from the visitors, as they are designed and designed by a designer's design. The research was carried out with 30 volunteer participants. Visuals related to 5 different biomimicry designs were shown to the volunteer participants sequentially. Eye-tracking analysis method, one of the neuromarketing methods, examined the eye movements of the participants and analyzed and interpreted the data on the responses of the participants to the visuals of their biomimicry designs. According to the research results; It has been concluded that the points that a designer draws attention and focuses on in the products he designs by being influenced by the appearance and systems of living things in nature, are also focused and attracted by the participants. It is thought that developing long-lasting and high-performance products and systems by revealing sustainable and low-energy consuming systems or designs while solving problems, and making them marketable products in terms of marketing may contribute to attracting more attention of consumers. Being the first study to combine biomimicry and neuromarketing, trying to understand the reactions and behaviors of people to images with biomimicry content with neuromarketing methods provides an important innovation and benefit, as well as being an original study that will guide other experimental studies to be done from now on.
dc.identifier.citationYÜKSEL, D. (2022). Biyomimikri tasarımlarına nöropazarlama analizi- Eye-tracking çalışması (Tez No. 748116) [Yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi].
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=sELqxhTlFGAjsbjOuuiyCMUZsYLokh-attPQ6a8XKSJJcPzUA7Tyt_Xo4-PwOJ6c
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11508/24978
dc.identifier.yoktezid748116
dc.language.isotr
dc.publisherFırat Üniveristesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260511
dc.subjectİşletme
dc.titleBİYOMİMİKRİ TASARIMLARINA NÖROPAZARLAMA ANALİZİ- EYE-TRACKİNG ÇALIŞMASI
dc.title.alternativeNeuro marketing analysis for biomimicry desings: Eye-tracking study
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar