SAĞLIKTA ŞİDDET: KAMU VE ÖZEL HASTANELER ACİL SERVİSLERİ ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ (ELÂZIĞ İLİ ÖRNEĞİ)

Abstract

Şiddet, yaş, cinsiyet, ırk vb. ayırt etmeden her kesimden insanın karşılaşabileceği, hem bireysel hem de toplumsal bir sorundur. Son yıllarda özellikle sağlık sektöründe çalışan hekim ve diğer sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarında bir artış gözlemlenmektedir. Hemen her gün, medyada şiddete maruz kalan sağlık çalışanları ile ilgili haberler yer almaktadır. Sağlık hizmetleri doğası gereği bir ekip işidir ve acil servisler başta olmak üzere hastaneler aralıksız hizmet veren kurumlardır. Hangi türü olursa olsun şiddet, hem ekip ruhunu olumsuz yönde etkileyip çalışma motivasyonunu düşüren, hem de diğer hastalara verilen sağlık hizmetini aksatan bir durumdur. Kesintisiz sağlık hizmeti veren bu kuruluşlarda, hasta yakınları ya da tedavi amacı ile orada bulunan hastalar tarafından personellere; sözel, fiziksel, psikolojik şiddet vb. uygulanabildiği gibi, kurum içi ilişkiler bazında çalışanlar arasında yıldırma/mobbing vakalarına da rastlanabilmektedir. Farklı şiddet türlerinin yaşanmakta olduğu bu birimlerde çalışan sağlık personelleri; sayısı her geçen gün artan hasta sayısı, yetersiz personel ve çalışma koşullarına rağmen verilen hizmetin eksiksiz ve sorunsuz şekilde sunulması adına çalışmaya devam etmektedirler. Bu çalışmanın amacı, sağlık alanında şiddet gibi önemli bir olgunun neden ve sonuçlarını kamu ve özel hastane acil servis çalışanlarında incelemek, ayrıca yıldırma/mobbing sorununu ele alıp sunmaktır. Söz konusu kapsamda her iki çalışma alanında; "bireyleri şiddet uygulamaya iten sebepler nelerdir", "şiddeti uygulayanlar kimlerdir", "şiddet karşısında çalışanlar nasıl tepkiler vermektedirler", "sorunların önlenmesi adına kurum içi eğitim alınmış mıdır ve eğitimlerin etkinliği nasıldır", "şiddetin yarattığı sonuçlar nelerdir", "bireylerin uyguladıkları yıldırma/mobbing türleri nelerdir", "bunun karşısında çalışanlar hangi davranışları sergilemektedir ve haklarını hangi şekillerde aramaktadırlar" gibi sorulara cevaplar aranmıştır. Çalışma kapsamında özel ve kamu hastanesinde çalışmakta olan acil servis personellerin tümüne, toplamda 250 kişiye anket uygulaması yapılmış, ardından fiziksel şiddete maruz kaldıklarını belirten toplam 21 kişi ile derinlemesine görüşme yapılarak veriler elde edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda elde edilen veriler analiz edilmiştir. Maruz kalınan şiddet türlerinden ne şekilde etkilendikleri, olay sonrasında ne yaptıkları, bu konularda kendilerine destek olunup olunmadığı ve uğramış oldukları yıldırma/ mobbing karşısındaki çözüm yolları açıklanmaya çalışılmıştır. Kamu ve özel hastane acil servisleri özelinde yapılan bu çalışma ile sağlık alanında yaşanan şiddet türleri, gerekçeleri ve çalışanlar tarafından sunulan çözüm yollarını sosyolojik açıdan inceleyerek, acil servislerde yaşanan şiddet türleri ile ilgili yapılacak çalışmalara ve şiddet ile mücadele politikalarına sınırlı da olsa katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Saha araştırması sonucunda elde edilen bulgulara göre bu alanda çalışan personeller konuyla ilgili olarak, sorunlarına etkili çözümler getirecek, liyakat sahibi, bilgili, çözüm üzerinde kararlı şekilde duracak ve çalışanların sorunlarına karşı duyarlı olabilen insanlara ihtiyaç duymaktadırlar. Bu konuda olumsuz düşünenler olduğu kadar, umut var olanların sayısı da az değildir. Anahtar Kelimeler :Acil Servis, Şiddet, Şiddet Türleri, Sağlıkta Şiddet, Mobbing/ BullyingViolence, regardless of age, gender, race, etc., is a problem that can be experienced by individuals from all segments of society. It is both a personal and a social issue. In recent years, violence towards healthcare professionals, especially in the health sector, and towards other healthcare workers has increasingly been observed. Providing health services is inherently a team effort, and institutions providing uninterrupted services, particularly emergency services and hospitals, are frequently exposed to violence. Regardless of its type, violence negatively affects the team spirit, decreases the motivation of healthcare staff, and disrupts the health services provided to patients. In organizations providing uninterrupted health services, staff may face verbal, physical, or psychological violence from patients or their relatives. Similarly, internal conflicts among employees such as bullying/mobbing may also occur. Healthcare personnel working in units where various types of violence are encountered continue their duties to provide uninterrupted and faultless health services despite the increasing number of patients each passing day and the insufficient personnel and challenging working conditions. The aim of this study is to identify the causes and consequences of this significant phenomenon observed in emergency services and to present the issue of bullying/mobbing among healthcare workers. This study seeks to answer the following questions: "What are the reasons that lead individuals to use violence?", "How do healthcare workers react to violence they encounter?", "What measures have been taken or what training has been provided to ensure safety for health workers?", "What types of bullying/mobbing do individuals inflict on each other?", and "What are the consequences of these actions?" Questions such as "What behaviors do employees exhibit in the face of violence, and how do they seek their rights?" are explored in this study.Within the scope of the study, a survey was conducted with all emergency service personnel working in both private and public hospitals. In Toplam, 250 individuals participated in the survey. Additionally, in-depth interviews were conducted with 21 individuals who reported experiencing physical violence to gather qualitative data. The data collected from these studies were analyzed. The analysis focused on how individuals affected by various forms of violence are impacted, what actions they take following violent incidents, whether they receive support, and what coping strategies they employ against bullying/mobbing. This study, conducted specifically in emergency services in public and private hospitals, aims to provide a sociological perspective on the types of violence encountered in the health sector, their causes, and the coping strategies used by employees. The goal is to contribute, even if to a limited extent, to studies on violence in emergency services and to the development of violence prevention policies. Based on the findings from field research, it appears that personnel working in this field need competent, knowledgeable, and dedicated staff who will develop effective solutions to the issues and who will listen to their concerns with empathy and fairness. There are as many people with positive attitudes as those with negative ones regarding this issue. Key Words: Violence, Types of Violence, Violence in Healthcare, Mobbing/Bullying.