ÜSTÜN ZEKÂLI ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERİNE YÖNELİK OYUN TABANLI ZENGİNLEŞTİRME ETKİNLİKLERİNİN EBEVEYN FARKINDALIKLARI VE EĞİTİM SÜRECİNE KATKILARI

Abstract

Bu araştırma, üstün zekâlı çocukların ebeveynlerine yönelik olarak geliştirilen oyun tabanlı zenginleştirme etkinliklerinin, ebeveyn farkındalığı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel ve nicel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntemlerden iç içe karma desen kullanılmıştır. Nicel yöntemlerden tek gruplu ön test-son test deneysel desen çalışılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 yılında Elâzığ ili merkezine bağlı okullarda eğitim gören üstün zekalı/yetenekli 10 öğrencinin ebeveynleri seçilerek oluşturulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak ebeveyn farkındalık ölçeği, yarı yapılandırılmış görüşme formları ve gözlem kullanılmıştır. Araştırma süreci ebeveynlere yönelik oluşturulan 5 hafta boyunca 20 oyunlaştırma etkinliği ile yürütülmüştür. Araştırmadan elde edilen nicel verilerin analizinde SPSS-22 programı kullanılarak Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi gibi istatistiksel testler uygulanmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda oyun tabanlı eğitim uygulanan ebeveynlerin farkındalık puanlarında ön test ve son test arasında istatistiksel olarak anlamlı bir artış tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda; ebeveynlerin katılım düzeyleri, karşılaştıkları zorluklar ve çocukların gelişimine olan katkılar detaylandırılmıştır. Ebeveynlerin oyun tabanlı zenginleştirme etkinliklerine katılarak hem ebeveynliklerinde kısmi gelişimler yaşadıklarını hem de üstün zekalı çocuklarının bilişsel, sosyal ve duygusal alanlarda belirli kazanımlar elde ettiklerini; bu süreçte aile içi etkileşimlerin daha sıcak ve destekleyici olduğu yönünde görüş bildirmişlerdir.

This study aims to examine the effects of game-based enrichment activities developed for parents of gifted children on parental awareness. A mixed-methods design was used, combining qualitative and quantitative methods. A single-group pretest-posttest experimental design was employed as the quantitative method. The study group consisted of the parents of 10 gifted/talented students enrolled in schools in the central district of Elazığ Province in the 2024-2025 academic year. Data collection tools included a parent awareness scale, semi-structured interview forms, and observation. The research process was conducted with 20 gamification activities over 5 weeks designed for parents. Quantitative data obtained from the research were analyzed using SPSS-22 software, and statistical tests such as the Mann-Whitney U test and the Wilcoxon Signed-Rank Test were applied. Qualitative data were analyzed using content analysis. As a result of the study, a statistically significant increase was found in the awareness scores of parents who participated in game-based education between the pre-test and post-test. In the qualitative dimension of the study, the participation levels of parents, the difficulties they encountered, and their contributions to the development of their children were detailed. Parents reported that by participating in game-based enrichment activities, they experienced partial development in their parenting and gained certain insights into the cognitive, social, and emotional characteristics of their gifted children; they also reported that family interactions became warmer and more supportive during this process.