Transformatif öğrenme kuramı: Dönüşerek ve değişerek öğrenme

Abstract

Bu çalışmada, Mezirow’un transformatif öğrenme (dönüşümsel öğrenme) kuramı irdelenmiştir. Bu bağlamda, dönüşümsel öğrenmenin tanımı, boyutları, öğretmen ve öğrenen rolleri ile bu kuramın program anlayışı analiz edilmiştir. İlgili literatürün analizi şeklinde yürütülen çalışmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: Transformatif öğrenme kuramı, eleştirel yansıtma ve yorumbilim kuramlarının sentezinden oluşturulmuştur. Kuramın felsefi temeli, varoluşçuluk ve hümanizme dayanmaktadır. Ayrıca bu kuram, Habermas, Freire, Sartre gibi düşünürler ile kaos teorisi, yapılandırmacılık ve postmodernizmden de izler taşımaktadır. Eğitimkavramlarına farklı boyutlar getiren bu kurama göre, öğrenme, bilinçliliğin yeniden yapılandırılmasıdır. Sınıf, yaşam deneyimlerine anlam vermeye çalışanların bir araya geldiği topluluktur. Öğrenen, yansıtmacı ve empatik katılımcı; öğretmen ise, dönüşüm katalizörü olarak nitelendirilmektedir. Bu kurama göre program, dönüştürücü bir etkileşimdir. Çalışmasonunda,bukuramınetkiliöğrenme,sınıfçadeğişme/dönüşmeveişlevselokulgibikonulardaeğitimeönemli katkıları olabileceği değerlendirilmiştir.Ayrıca bu kuramın, yaşamboyu eğitimçerçevesinde her türlü yetişkin eğitimi ve hizmet-içi öğretmen eğitimine de yeni açılımlar sağlayabileceği sonucuna ulaşılmıştır.