ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR DERSİ ALMA DÜZEYLERİNE GÖRE ZORBA DAVRANIŞLARI İLE TEMEL DEĞER DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Okul yaşantısı çocuklar üzerinde olumlu ve olumsuz çeşitli etkileri beraberinde getirir. Okul bittikten sonra bile yetişkin yaşamda da bu etkiler devam eder. Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersi alma düzeylerine göre zorbalık eğilimlerini ve temel değer tercihlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmamızın evreni, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Bitlis Merkez ve Ahlat ilçesinde 10 ve 14 yaş aralığında bulunan 280 kız ve 277 erkek öğrencilerden oluşmuştur. Örneklem seçiminde tabakalı örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Schwartz Portre Değerler Anketi ve Zorbalık Eğilimi Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada, bağımlı değişkenlerin bağımsız değişkenlerin alt birimlerine göre dağılımı normallik testi açısından ele alınmıştır. Sonuçlar, öğrencilerin portre değerler algısı puanları ile sınıf seviyesi, beden eğitimi ve spor dersi alma süresi, anne ve baba eğitim durumu, baba meslek durumu, gelir düzeyi ve kardeş sayısı gibi değişkenler arasında anlamlı farklar olduğunu göstermektedir. Ancak, cinsiyet ve anne meslek durumu ile öğrencilerin portre değerler algısı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Öğrencilerin zorbalık eğilimi puanları ile sınıf seviyesi, beden eğitimi ve spor dersi alma saati, anne ve baba eğitim durumu, baba meslek durumu, gelir durumu, kardeş sayısı, cinsiyet ve anne meslek durumu değişkenler arasında anlamlı farklar olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi ve spor, öğrenci, temel değerler, zorbalık eğilimi

School life brings various positive and negative effects on children. These effects continue in adult life even after school. This study aims to examine the bullying tendencies and core value preferences of middle school students according to their levels of taking physical education and sports lessons. In this context, the descriptive survey model was used. The universe of our research consisted of 280 female and 277 male students aged between 10 and 14 in Bitlis Center and Ahlat district in the 2024-2025 academic year. The stratified sampling method was preferred in sample selection. Personal Information Form, Schwartz Portrait Values Survey and Bullying Tendency Scale were used as data collection tools. In the study, the distribution of dependent variables according to the subunits of independent variables was examined in terms of normality test. The results show that there are significant differences between the students' portrait values perception scores and variables such as grade level, duration of taking physical education lessons, mother and father's education status, father's occupation status, income level and number of siblings. However, no significant difference was found between the students' portrait values perception scores with gender and mother's occupation status. With the students' Bullying Tendency scores; a significant difference was found between the variables of grade level, physical education lesson hours, mother's education level, father's education level, father's occupation status, income status, number of siblings, gender and mother's occupation status variables. Keywords: Bullying tendency, core values, physical education and sports, student