TÜRKÇE SÖZLÜK'TEKİ BİRLEŞİK KELİMELER ÜZERİNE İNCELEME

Abstract

Birleşik kelimeler, dilimiz söz varlığında yer alan ve söz varlığını zenginleştiren unsurlar arasında yer alır. Birleşik kelimeler, farklı mana veya yapı özelliklerine sahip en az iki kelimenin dilimizin gramer özelliklerine uygun olarak bir araya gelmesiyle meydana gelirler. Dilimize farklı anlamlar kazandıran ve zengin bir anlatım olanağı sunan birleşik kelimelerin nasıl oluştuğu, kelimelerin birleşmesi esnasında meydana gelen ses olayları, birleşik sözcüğü oluşturan kelimelerin kökeni, hangi kelime türü gurubu içinde bir araya geldiği ve birleşme esnasında kelimelerde varsa anlam olayları gibi konuların bilinmesi özellikle dil alanında birleşik kelimeler hakkında araştırma yapan araştırmacılara büyük kolaylık sağlar. Bu çalışmada Türk Dil Kurumu'na ait Türkçe sözlükte bulunan birleşik kelimeler teker teker taranarak birleşik kelimeyi oluşturan kelimelerin türü ve kelimelerin birleşme esnasında meydana gelen ses ve anlam olayları araştırılmıştır. Sonuç olarak birleşik kelimeyi oluşturan kelimeler olduğu gibi bir araya gelen belirli kural ve kalıplar dahilinde birleşirler. Araştırma kapsamında incelenen birleşik kelimelerde birleşme olayı sırasında görülen ses olayları ve birleşik kelimelerin türü belirtilerek bu kelimelerin hangi söz gruplarına bağlı kalınarak bir araya geldiği aktarılmıştır. Yapılan bu çalışmayla birleşik kelime üzerine araştırma yapan dilcilere yol gösterilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Birleşik kelimeler, isim tamlaması, birleşik fiiller, sıfat, zarf

Compound words are among the elements in our language that enrich the word presence. Compound words come into being by bringing together at least two lambs of different senses or structures in accordance with the grammatical features of our language. It is important to know the topics such as how vocabulary that gives different meanings and offers a rich expression possibility, sound events that occur during the unification of the words, root of the words that make up the compound word, what kind of word group they come together in, It is a great convenience for researchers who are researching compound words. In this study, the vocabulary of the words, origin, root and words forming the compound word were searched by combining the words in the Turkish dictionary of the Turkish Language Institute. As a result, they do not come together as if they are words that make up a unified word. They merge within certain rules and patterns. In our study, the origin and type of the words that make up the conjunctive word are mentioned and it is conveyed to which word groups these words come together. The words have been classified according to the sound events they were involved in. In addition, during the formation of the compound word, the meaning of the words in the compound word is transferred. It is aimed that this study will guide the students who research on compound word. Key Words: Compound words, noun phrase, compound verbs, adjective, adverb