Elazığ ve Malatya yörelerindeki Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum 1792) işletmelerinde Yersinia rickeri' nin polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) ile araştırılması

Abstract

Enterik kızıl ağız hastalığı (Yersiniozis), Yersinia ruckeri'nin neden olduğu septisemik karakterli, akut ve kronik seyirli, ekonomik öneme sahip, endemik bir enfeksiyondur. Türkiye'de Yersiniozis Gökkuşağı alabalıklarında 1991 yılında saptanmış ve alabalık işletmelerinde yaygınlaşmasıyla ekonomik kayıplara neden olmuştur. Halen bu hastalık alabalık işletmelerinde yaygın halde görülmektedir ve ülkemizin en önemli bakteriyel hastalığı haline gelmiştir. Bu araştırmada, Elazığ ve Malatya yörelerinde gökkuşağı alabalığı işletmelerindeki balıklardan alınan kan ve bağırsak örneklerinde bakteriyel balık hastalıklarının teşhisinde kullanılan bakteriyolojik kültür yöntemlerinin yanı sıra, daha kısa sürede sonuç alınabilen sensitif ve spesifik bir yöntem olan PZR İle Yersiniozis'in prevalansının belirlenmesi ve tesislerin su kalitesi ve hastalıklar yönünden kontrolü amaçlandı. İncelenen 17 tesisten sekizinde Y. ruckeri izole ve identifive edildi. Elazığ ilindeki altı işletmenin beşinde hastalık etkenine rastlanmış, bunların ikisinde hem kan hem de bağırsaklardan izolasyon yapılırken, su örneklerinden izolasyon yapılamadı. Malatya yöresindeki 11 alabalık tesisinin üçünde balıkların bağırsak ve kanlarında Yersiniozis tespit edilirken hiçbir su numunesinde rastlanmadı. Örneklerden elde edilen Y. ruckeri şüpheli izolatların identifikasyonları ise direkt PZR ile kısa bir sürede (12 saat) yapıldı. Yapılan PZR uygulamalarında direkt kan ve bağırsak örneklerinden etken identifikasyonu yapılamadı. Bunun nedeni ise; denemeler esnasında 7x103'den az bakteri içeren örneklerde PZR tekniği ile etken DNA' sının izole edilememesindendir. Geniş bir uygulama alanına sahip PZR'nin bu çalışma ile su ürünlerinde de başarılı bir şekilde uygulanacağı görülmüştür. Böylece etken izolasyonundan sonra identifikasyonun PZR ile çabuk ve doğru yapılması sonucu, zamanında uygulanacak tedavi, aşı ya da imha önerileri balık hastalıklarının yayılmasını önleyecek ve sektörün verimliliğini arttıracaktır.