TÜRKÇEDE İKİLİ KARŞITLIK KAVRAMLARI OLARAK “ERDEM VE KUSUR”

Abstract

Soyut düşünme ile işleyen felsefe, antik çağdan itibaren soyut kavramlar üzerine inşa edilmiştir. Felsefe tarihinin ve felsefi düşüncelerin farklı dillerdeki kaynaklardan aktarımı ise bu kavramların hedef dil olan Türkçede kavramı dolduran nitelikte karşılanmasını gerekli kılar. Felsefenin temel alt alanlarından ahlak felsefesinin en önemli iki kavramı olan Latin kökenli “virtue” ve “vice” ?ngilizce kavramlarının, Türkçedeki kullanımları günümüzde çeşitlilik göstermektedir. Özellikle erdem ahlakında sıklıkla kullanılan bu zıt kavramlar daha çok “erdem ve erdemsizlik” ya da “erdem ve ahlaksızlık” olarak karşılanmaktadır. Fakat “vice” kavramının erdemin olumsuzu olmaktan ziyade karşıtı olduğu düşünülerek, bu kavramın Türkçede tam olarak yerleşmemiş olan ve az sıklıkla kullanılan “kusur” kavramına eşdeğer olduğu çalışmada tartışılacaktır. Bu bağlamda “kusur” yerine kullanılan “erdemsiz” ya da “ahlaksız” kavramları, ikili karşıtlığı tam olarak vermemeleri açısından Türkçe felsefi çalışmalarda düşünsel bir boşluk yaratmaktadır. Bu nedenle çalışmada ahlak felsefesinin en temel ikili karşıtlıklarından biri olan erdem/kusur ikiliği, alt bileşenleri göz önüne alınarak felsefe ve dil bağlamında irdelenecektir. Böylece çalışma, batı dillerinde ikili karşıtlık olarak var olan “erdem” ve “kusur” kavramlarının Türkçede ve Türk felsefe sözlüklerinde de ikili karşıtlık olarak yerini almasını önermeyi amaçlamaktadır.