YÜKSEK FREKANSLI (HF) DALGALARIN ALAN ŞİDDETİNİN ÖLÇÜMÜ

Abstract

Bu tez çalışmasında, yüksek frekans bandında gök dalgalarının yayılımı incelenmiştir.Yerküreyi çevreleyen atmosfer, sıcaklık, fiziksel olaylar ve kimyasal bileşenlere göre çeşitli bölgelereayrılır. Bu bölgelerden birisi iyonküre bölgesidir. yonküre, Güneş ışınımlarının üst atmosferiiyonlaştırması sonucu oluşan bölgeye denir. Bu bölge, Yer atmosferi içinde bulunan büyük bir plazmatopluluğunun bulunduğu yerdir. yonküre, serbest elektronlar, iyonlar ve nötr parçacıklardan meydanagelmiştir. yonküredeki elektron sayısı ile pozitif iyon sayısı hemen hemen eşittir. Bu bölge, radyodalgalarının yayılma ve yansımasında en önemli rolü oynar. Yüksek frekans (HF) bandı, iyonküreplazmasından yansıyabilecek en yüksek frekans bandıdır. HF bandından kısa ve oldukça uzunmesafelere, tekrarlayıcılara gerek duyulmadan iletişim sağlanabilir.yonküre parametrelerindeki değişim HF bandındaki yayılımı etkilemektedir. Bu parametrelerelektron yoğunluğu, çarpışma, emilim (absorption), sönümleme (fading), sinyalin iyonküreyi geçipkaçması, ortamdan ve cihazlardan kaynaklanan gürültü, kırılma indisi ve yıllara göre değişiklikgösteren güneş lekeleri sayısıdır. Yüksek frekans kullanılan bu bantta haberleşmenin verimliolabilmesi için frekans planlaması yapılır. Bu planlama uluslararası düzeyde ITU (InternationalTelecommunication Union) tarafından yapılmaktadırBu çalışmada, ITU-uyumlu HF alan şiddeti ölçüm sistemi ile Van-Erciş (39.03 ºK, 43.37 ºD) ,Erzincan (39.43 º K, 39.28 ºD) , Şanlıurfa (37.07 º K, 38.46 ºD) ve Kayseri'den (38.43 º K, 35.30 ºD)gönderilen 5.470 MHz ve 7.870 MHz HF dalgalarının sinyal şiddetleri Elazığ'da (38.7 ºK, 39.2 ºD)ölçülmüş ve sinyal şiddetlerinin günlük ve mevsimsel değişimleri incelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Yansıma, Kırılma, Elektron yoğunluğu, Yayılım, Radyo Dalgaları.