5.sınıf Öğrencilerinin Erozyon ve Heyelan Kavramlarına İlişkin Bilişsel Yapılarının ve Kavram Yanılgılarının Kelime İlişkilendirme Testi Aracığıyla Belirlenmesi*

Abstract

Bu çalışmanın amacı 5.sınıf öğrencilerinin erozyon ve heyelan kavramlarına ilişkin bilişsel algılarının ve kavram yanılgılarının belirlenmesidir. Araştırma tarama modeline dayalı betimsel bir çalışma niteliğindedir. Çalışma grubu amaçsal örnekleme stratejilerinden biri olan kolay ulaşılabilir durum örneklemesine göre belirlenmiştir. Çalışma grubunda Elâzığ Gazi Ortaokulu’nda 5. sınıfta öğrenim gören 73 kız, 68 erkek olmak üzere gönüllülük esasına göre seçilen toplam 141 öğrenci yer almaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan kelime ilişkilendirme testi kullanılmıştır. Kelime ilişkilendirme testleri kavramsal düzeyde bireylerin bilişsel yapılarını ve kavram yanılgılarını ortaya çıkarmak için geliştirilen alternatif ölçme araçlarından biridir. Araştırma sürecinde elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Kelime ilişkilendirme testi ile toplanan veriler incelenmiş ve her bir anahtar kavram ile ilişkilendirilen cevap kelimelerin tekrar edilme sayıları belirlenmiştir. Anahtar kavramlar ile ilişkilendirilen cevap kelimeler kesme noktalarına ayrılmış ve kavram ağları şeklinde verilmiştir. Çalışma sonucunda 5.sınıf öğrencilerinin heyelan ile ilgili bilişsel yapılarının orta düzeyde olduğu, erozyon ile bilişsel yapılarının zayıf olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

The purpose of this study is to determine 5th-grade students' cognitive perceptions and misconceptions about the concepts of erosion and landslide. The research is a descriptive study based on the survey model. The study population of the research was defined according to convenience sampling, which is one of the strategies of purposive sampling. In the study group, there were a total of 141 students (73 girls and 68 boys) who study in the 5th grade at Gazi Secondary School in Elazig, selected on the basis of volunteerism. In the study, the word association test prepared by the researcher was employed as a data collection tool. Word association tests are one of the alternative measurement tools developed to reveal the cognitive structures and misconceptions of individuals at the conceptual level. Descriptive analysis technique was employed to analyze the data obtained during the research process. The data collected using the word association test was analyzed and the number of repetitions of the answer words associated with each key concept was determined. The answer words associated with the key concepts were separated into break points and then presented as the form of concept networks. As a result of the study, it was concluded that 5th-grade students' cognitive structures related to landslides were at a moderate level, while their cognitive structures related to erosion were poor.