İLETİŞİM ÇATIŞMALARIYLA ÖRGÜTSEL GÜVEN ARASINDAKİ İLİŞKİDE İLETİŞİMDE AÇIKLIĞIN ROLÜ: ELAZIĞ SAĞLIK ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİ

Abstract

Bu çalışma, sağlık sektöründe çalışanlar arasındaki iletişim çatışmalarının örgütsel güven üzerindeki etkisini ve iletişimde açıklığın bu ilişkideki düzenleyici rolünü incelemektedir. İletişimin sağlık hizmetlerinde kritik bir bileşen olduğu düşünüldüğünde, etkili iletişim kuramamanın hem bireysel hem de örgütsel düzeyde olumsuz sonuçlara yol açabileceği öngörülmektedir. Örgüt içerisindeki güven ortamının sağlanması, çalışanların iş memnuniyeti ve kuruma bağlılığını artırırken, iletişim çatışmalarının kontrolsüz bir şekilde yönetilmesi güven zedelenmesine ve iş verimliliğinde düşüşe neden olabilir. Araştırmanın yöntemi nicel bir yaklaşıma dayanmaktadır. Elazığ il merkezinde bulunan kamu hastanelerinde görev yapan sağlık çalışanlarından anket yoluyla veri toplanmıştır. Anket formu dört ana bölümden oluşmakta olup, "İletişim Çatışmaları Ölçeği", "Örgütsel Güven Ölçeği" ve "Johari Penceresi Testi" kullanılarak veri analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında 366 sağlık çalışanından elde edilen veriler istatistiksel analiz yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Çalışmada kullanılacak anket formu (Ek-1), dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde 9 ifade içeren "iletişim çatışmaları" ölçeği yer almaktadır. Söz konusu ölçek, Düşükcan (2003) tarafından geliştirmiştir. Söz konusu çalışmada Cronbach's Alfa (içsel tutarlılık katsayısı) değeri 0,85 ve açıklanan varyans ise %56 olarak tespit edilmiştir. Ölçek, 9 maddeden ve iki boyuttan (işbirliğinden kaçınma ve güven eksikliği, güven eksikliğine tepki) oluşmaktadır. Maddeler, 5'li Likert tipi derecelendirilmiştir. Ölçekte, ters puanlanan madde bulunmamaktadır. Anketin ikinci bölümünde Whitener vd.'nin (1998) geliştirdikleri ve Tokgöz ve Seymen (2013) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "örgütsel güven ölçeği" yer almaktadır. Söz konusu çalışmada Cronbach's Alfa (içsel tutarlılık katsayısı) değeri 0,95 ve açıklanan varyans %73,2 olarak tespit edilmiştir. Ölçek, 28 maddeden ve 3 boyuttan (örgüte güven, yöneticiye güven, çalışma arkadaşlarına güven) oluşmaktadır. Maddeler, 5'li Likert tipi derecelendirilmiştir. Ölçekte, ters puanlanan madde bulunmamaktadır. Anketin üçüncü bölümünde, Kişisel Açılım Uygulama envanteri yer almaktadır. Bu envanter (Johari Penceresi Testi) Uysal (2003: 143), Demir ve Okan (2009: 501) ile Doğan ve Yıldız'ın (2010: 260) çalışmalarında kullanılmış olup, James Roiger'in (2012)'in geliştirdiği bir ölçektir. Demir ve Okan'ın (2009: 502) çalışmasında alfa güvenirlik katsayısı (Cronbach ? değeri) 0,77 olarak hesaplanmıştır. Ancak, bu çalışmada yapılan keşfedici faktör analizi sonucunda Kişisel Açılım ve Geri Bildirime ait iki farklı faktör elde edilememiştir. Anketin son bölümünde ise katılımcıların demografik özelliklerini öğrenmek amaçlı toplam 12 soru yer almaktadır. Araştırmanın bulguları, iletişim çatışmalarının örgütsel güven üzerinde olumsuz bir etkisi olduğunu göstermektedir. Özellikle güven eksikliği ve işbirliğinden kaçınma, çalışanların örgüte, yöneticilere ve iş arkadaşlarına duyduğu güveni zayıflatmaktadır. Ancak, iletişimde açıklığın bu olumsuz etkinin düzeyini azalttığı belirlenmiştir. Bir başka ifadeyle, iletişim çatışmaları ile örgütsel güven arasındaki ilişkide iletişim açıklığının düzenleyici bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Açık iletişimin, çalışanların birbirlerini daha iyi anlamalarına, yanlış anlamaları azaltmalarına ve güven inşa etmelerine katkı sağladığı görülmüştür. Bu çalışma, sağlık yönetimi alanında iletişim çatışmalarının örgütsel güven üzerindeki etkisini anlamaya yönelik önemli katkılar sunmaktadır. Özellikle sağlık kuruluşlarında liderlerin ve yöneticilerin açık iletişimi teşvik etmesi ve çalışanlar arasında güven ortamını güçlendirmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Çalışmanın bulguları, sağlık kurumlarında etkili iletişim politikalarının geliştirilmesi açısından yol gösterici olabilir. Anahtar Kelimeler: İletişim, İletişim Çatışmaları, Örgütsel Güven, Johari Penceresi, Sağlık ÇalışanlarıThis study examines the impact of communication conflicts among employees in the health sector on organizational trust and the moderating role of openness in communication in this relationship. Considering that communication is a critical component in health services, it is predicted that failure to communicate effectively can lead to negative outcomes at both individual and organizational levels. While establishing an environment of trust within the organization increases employees' job satisfaction and commitment to the organization, uncontrolled management of communication conflicts can lead to damage to trust and a decrease in work efficiency. The method of the research is based on a quantitative approach. Data were collected from healthcare employees working in public hospitals in the city center of Elazığ through a survey. The survey form consists of four main sections, and data analysis was performed using the "Communication Conflicts Scale", "Organizational Trust Scale" and "Johari Window Test". The data obtained from 366 healthcare employees within the scope of the study were evaluated with statistical analysis methods. The questionnaire form to be used in the study (Appendix-1) consists of four sections. The first section includes the "communication conflicts" scale, which includes 9 statements. The scale in question was developed by Aşağıcan (2003). In the study in question, Cronbach's Alpha (internal consistency coefficient) value was determined as 0.85 and the explained variance as 56%. The scale consists of 9 items and two dimensions (avoidance of cooperation and lack of trust, reaction to lack of trust). The items are rated on a 5-point Likert type. There are no reverse-scored items in the scale. The second part of the survey includes the "Organizational Trust Scale" developed by Whitener et al. (1998) and adapted to Turkish by Tokgöz and Seymen (2013). In the study in question, Cronbach's Alpha (internal consistency coefficient) value was determined as 0.95 and the explained variance as 73.2%. The scale consists of 28 items and 3 dimensions (trust in the organization, trust in the manager, trust in colleagues). The items are rated on a 5-point Likert type. There are no reverse-scored items in the scale. The third section of the survey includes the Personal Disclosure Implementation Inventory. This inventory (Johari Window Test) was used in the studies of Uysal (2003: 143), Demir and Okan (2009: 501) and Doğan and Yıldız (2010: 260) and is a scale developed by James Roiger (2012). In the study of Demir and Okan (2009: 502), the alpha reliability coefficient (Cronbach ? value) was calculated as 0.77. However, as a result of the exploratory factor analysis conducted in this study, two different factors belonging to Personal Disclosure and Feedback could not be obtained. The last part of the survey includes a total of 12 questions aimed at learning the demographic characteristics of the participants. The findings of the study show that communication conflicts have a negative effect on organizational trust. In particular, lack of trust and avoidance of cooperation weaken the trust that employees have in the organization, managers and coworkers. However, it has been determined that openness in communication reduces the level of this negative effect. In other words, it has been determined that openness in communication plays a moderating role in the relationship between communication conflicts and organizational trust. It has been observed that open communication contributes to employees understanding each other better, reducing misunderstandings and building trust. This study provides important contributions to understanding the effects of communication conflicts on organizational trust in the field of health management. It emphasizes that leaders and managers in health institutions in particular should encourage open communication and strengthen the environment of trust among employees. The findings of the study can be guiding in terms of developing effective communication policies in health institutions. Keywords: Communication, Communication Conflicts, Organizational Trust, Johari, Healthcare Workers