DOĞRUSAL KANALLARA YERLEŞTİRİLEN LABİRENT YAN SAVAKLARIN DEBİ KATSAYISININ DENEYSEL OLARAK ARAŞTIRILMASI

Abstract

Yüksek Lisans Tezi DOĞRUSAL KANALLARA YERLEŞTİRİLEN LABİRENT YAN SAVAKLARIN BEBİ KATSAYISININ DENEYSEL OLARAK ARAŞTIRILMASI Mehmet UNSAL Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Anabüîm Dalı 2004, Sayfa : 93 Arıtma sistemleri, sulama ve hidroelektrik sistemleri gibi hidrolik yapılara ait iletim tesisleri ekonomi ve ihtiyaç dikkate alınarak optimum bir kapasiteye göre projelendirilir. Kanala gelen fâzla soyun taşarak çevreye zarar vermemesi için uygun yerlere yan savaklar yerleştirilir. Yan savak kreti genellikle kanal eksenine paralel veya belli bir açı yapacak şekilde yerleştirilirler. Yan savaklar dikdörtgen, üçgen, trapez yb. gibi farklı tiplerde inşa edilebilirler. Pek çok araştırmacı klasik yan savaklar için teorik ve deneysel çalışma yapmıştır. Ancak şimdiye kadar yapılan çalışmalarda hiçbiri doğrusal kanallarda labirent yan savakların hidroliği mceîenmenıiştir. Bu çalışmada farklı 0 ve ^ açılarına sahip üçgen labirent yan savakların hidrolik karakteristikleri incelenmiştir. Labirent yan savakların debi katsayıları tespit edilmiş ve Q=20 L/s için su yüzü profilleri veriîrmştir. Birinci bölümde; çalışmanın amacı, kapsamı açıklanmış, avantajları ve önemi vurgulanmıştır. İkinci bölümde, yan savakların hidroHk Özellikleri sunulmuştur. Üçüncü bölümde, konu ile ilgili literatür araştırması yapılmış ve sunulmuştur. Dördüncü bölümde, deneylerde kullanılan materyaller ve deney seti şekillerle verilmiştir. Beşinci bölümde, çalışmadan elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Altıncı bölümde sonuçlar sunulmuştur. Labirent savakların 6 açısı büyüdükçe savakladıMan debinin de arttığı sonucu elde edilmiştir. Test edilen labirent yan savaklar içerisinde 1 20° lik labirent yan savak diğer labirent yan savaklara ve dikdörtgen yan savağa göre daha büyük Q katsayılarına sahip olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Yan savak, Debi katsayısı, Labirent savak, Yanal akım, Eşik yüksekliği