OSMANLI’DA SALGINLA MÜCADELEDE YAZILMIŞ BİR ESER “KOLERAYA KARŞI NE YAPMALI”

Abstract

Osmanlı Devleti’nin yetiştirmiş olduğu hekimlerden, Avrupa’da da tanınırlığa sahip olan Hüseyin Hulki Bey’in, “Koleraya Karşı Ne Yapmalı” eseri bu çalışmada incelenmiştir. Dönemin kolera salgını ile ilgili literatürler eşliğinde tıp tarihi açısından çıkarımlar yapılmıştır. Hüseyin Hulki Bey’in, “Koleraya Karşı Ne Yapmalı” adlı eserin dijital nüshası incelenmiştir. Erzurum Atatürk Üniversitesi Kütüphanesi nadir eserler bölümünden temin edilen eser 1892 tarihlidir. Eser Osmanlıca’dan Türkçeye tercüme edilerek bulgular kısmında sunulmuş ve ilgili literatür eşliğinde tartışılmıştır. Konunun net anlaşılması için bu kısım, eser tercümesinde anlatım sırasıyla paragraflar halinde verilmiştir. Ayrıca anlaşılırlığı arttırmak için ilgili kısımlarda yazarın nelerden bahsettiği açıklanmıştır. Koleraya karşı halkın ve devletin alacağı tedbirler ve sorumlulukların anlatıldığı bu eserde Hüseyin Hulki Bey, birikimiyle halkı bilinçlendirmeye çalışmıştır. Hem Osmanlı Devleti’nin XIX. yüzyılın sonundaki bu salgınla mücadelesine ışık tutması hem de günümüz salgınlarındaki mücadele kararlılığına katkı sağlaması bakımından çalışma anlamlıdır.