HAZAR GÖLÜ'NE BOŞALAN AKARSULARIN GÖLE TAŞIDIĞI ORGANİK MADDE, BİTKİ BESİN MADDELERİ VE KATI MADDE MİKTARLARININ ARAŞTIRILMASI

Abstract

Yüksek Lisans Tezi HAZAR GÖLÜ'NE BOŞALAN AKARSULARIN GÖLE TAŞIDIĞI ORGANİK MADDE, BİTKİ BESİN MADDELERİ VE KATI MADDE MİKTARLARININ ARAŞTIRILMASI Mehmet Ali Turan KOÇER Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Su Ürünleri Temel Bilimler Anabilim Dalı 2001, Sayfa 90 Bu çalışmada, Ekim (1999)-Eylül (2000) tarihleri arasında Hazar Gölü'ne boşalan akarsuların bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri ile birlikte göle taşıdıkları organik madde, bitki besin maddeleri ve katı madde miktarları araştırılmıştır. Araştırma süresince Hazar Gölü'ne Behrimaz Çayı, Matar Deresi, Melem Deresi, Salık Deresi, Değirmen Dere, Mogal Deresi, Kürk Çayı, Baharın Deresi, Sevsak Deresi ve Zıkkım Deresi olmak üzere 10 akarsuyun akışı olmuştur. Akarsu sularında akım, su sıcaklığı, pH, elektriksel iletkenlik, çözünmüş oksijen, bulanıklık, organik madde, toplam sertlik, toplam alkalinite, toplam asidite, klorür, nitrit azotu, nitrat azotu, ortofosfat fosforu, toplam fosfor, silikat, sülfat, toplam katı madde, askıda katı madde ve çözünmüş katı madde miktarları her bir akarsu için ayrı ayrı tayin edilmiştir. Behrimaz Çayı, Mogal Deresi, Kürk Çayı ve Zıkkım Deresi Hazar Gölü'ne en fazla miktarda su, bitki besin maddeleri, çözünmüş ve askıda madde taşıyan akarsular olmuştur. Matar Deresi, Melem Deresi, Salık Deresi ve Değirmen Dere göle nispeten az miktarda su, bitki besin maddesi ve askıda ve çözünmüş madde taşımıştır. Baharın Deresi'nin akışı az olmakla beraber, dereye Sivrice Belediyesi kanalizasyon atıkları karıştığından, bu dere taşıdığı organik yük ve bitki besin elementleri bakımından önemli olmuştur. Sevsak Deresi, çalışma süresince bir kez akmasına karşın önemli miktarda askıda katı madde taşımıştır. Anahtar Kelimeler: Hazar Gölü, Akarsu, Organik Madde, Bitki Besin Maddeleri, Katı Maddeler

ü SUMMARY Masters Thesis A STUDY ON AMOUNTS OF ORGANIC MATTER, PLANT NUTRIENTS AND SOLIDS CARRIED INTO LAKE HAZAR BY RUNNING WATERS FLOWING INTO THE LAKE Mehmet Ali Turan KOÇER Fırat University graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Basic Aquatic Sciences 2001, Page 90 In this study, amounts of organic matter, plant nutrients and solids carried into Lake Hazar by running waters were investigated together with some physical and chemical properties of the running waters between October (1999) and September (2000). Running waters which flowed into the lake during this investigation were Behrimaz Stream, Matar Brook, Melem Brook, Salık Brook, Değirmen Brook, Mogal Brook, Kürk Stream, Baharın Brook, Sevsak Brook and Zıkkım Brook. Amount of flow, temperature, pH, conductivity, dissolved oxygen, turbidity, organic matter, total hardness, total alkalinity, total acidity, chloride, nitrite nitrogen, nitrate nitrogen, ortophosphate, total phosphorus, silicate, sulphate, total solids, suspended solids and dissolved solids were determined for each stream separately. Behrimaz Stream, Mogal Brook, Kürk Stream and Zıkkım Brook found the carry to largest amounts of water, dissolved and suspended solids into Lake Hazar whilst water Matar Brook, Melem Brook, Salık Brook and Değirmen Brook were relatively less significant for the same loads. Baharın Brook was important İn carrying large amounts of organic matter and plant nutrients despite to it's small amount of flow. Although Sevsak Brook flowed only once during the study, the brook was found carry a large amount of suspended solids into the lake. Key word; Lake Kazar, Running Water, Organic Matter, Plant Nutrients, Solids