FARKLI YÜKSEKLİKLERE SAHİP YIĞMA MİNARELERİN SİSMİK PERFORMANSININ İNCELENMESİ

Abstract

Ülkemiz yığma yapı mimarisi, açısından oldukça zengin bir konumda bulunmaktadır. Yığma mimarilerin başında gelen yapılardan birisi, yığma minarelerdir. Yığma minareler, deprem açısından oldukça hassas yapılardır. Bu tezin amacı, yığma minarelerin, üç boyutlu sonlu elemanlar modelini oluşturmak, oluşturulan modellerin zaman tanım alanında dinamik analizleri ile elde edilen sonuçlar sayesinde, yığma minarelerin deprem altındaki davranışlarını daha gerçekçi ve güvenilir sonuçlarla tahmin edebilmektir. Analizler için 30 m, 35 m ve 40 m yüksekliğe ve aynı kesit özelliklerine sahip 3 yığma minare SAP2000 programı ile üç boyutlu olarak modellenmiştir. Minarelerin dinamik karakteristikleri modal analiz yöntemi ile belirlenmiştir. Daha sonra minarelerin sismik değerlendirilmesi amacıyla zaman tanım alanında dinamik analiz yöntemi kullanılmıştır. Dinamik analizler için 1999 Kocaeli, 2003 Bingöl ve 2011 Van depremlerinin ivme kayıtları dikkate alınmıştır. Analizler neticesinde yer değiştirme ve gerilme değerleri elde edilerek yığma minarelerin sismik tepkileri, yüksekliğe bağlı olarak incelenmiştir.

The masonry architecture in the region has a very rich distribution of perspectives. One of the most prominent structures in masonry architecture is masonry minarets. Masonry minarets are vulnerable structure in terms of earthquakes. The aim of this thesis is to create three-dimensional finite elements of masonry minarets and to evaluate earthquake behaviour of the minarets with time-history analysis. For the analysis, three masonry minarets, 30 m, 35 m and 40 m high and with the same cross-sectional features, were modeled in three dimensions with the SAP2000 program. The dynamic properties of the minarets were determined by the modal analysis method. For the dynamic analysis, time history analyses were used for the seismic evaluation of the minarets. For this purpose, the accelerations of the 1999 Kocaeli, 2003 Bingöl and 2011 Van earthquakes were considered. As a result of the analyses, displacement and stress values were obtained and the seismic responses of the masonry minarets were evaluated depending on the height.