AAS'DE BAZI METALLERİN DUYARLIĞININ ARTTIRILMASINDA STAT'IN KULLANILMASI VE BİYOMONİTÖR BİTKİLERİN BELİRLENMESİNDE UYGULANMASI

Abstract

Bu çalısmada, kuvarstan yapılmıs atom tutucu yarıklı tüp (STAT) kullanılarak Cd, Pb ve Cu' ın tayini için AAS (Atomik Absorpsiyon Spektroskopisi)' nin duyarlıgında önemli bir artıs basarıldı. Bu amaçla; tüp çapı, üst yarık uzunlugu, tüpün et kalınlıgı ve tüp uzunlugu gibi parametreler arastırıldı. 1.5 mm' lik tüp et kalınlıgı, 12 cm' lik tüp uzunlugu, 1 cm'lik üst yarık uzunlugu ve 6 mm'lik tüp çapının kullanılmasıyla kadmiyum için 13 kat, kursun için 7 kat ve bakır için 3 kat' lık bir artıs elde edildi. Bu çalısmanın ikinci kısmında; hava, toprak ve su gibi çevredeki Cd, Pb ve Cu kirlenmesinin göstergesi olabilecek bitkiler arastırıldı. Bu amaçla; zakkum, çam türleri, at kestanesi, sögüt, yenidünya, çınar, asma, zeytin, akasya, igde gibi çesitli bitki yaprakları kirlenmis ve kirlenmemis alanlardan toplandı. Kuru ve mikrodalga ile çözmeden sonra çözeltiler AAS ile analiz edildi. Ölçümlerin dogrulugunu tespit etmek için, bazı bitkiler ICP-MS ile analiz edildi. Elde edilen sonuçlardan incir, ceviz, asma, yenidünya, zeytin, dut bitkilerinin Pb için biyomonitör olabilecegi; zakkum, karaçam, Akdeniz ve Arizona Servisi, mazı, akasya, çınar, asma, dut ve igde bitkilerinin Pb için hem biyomonitör hem de biyotemizleyici olarak degerlendirilebilecegi sonucuna varıldı. Ayrıca akasya, kavak, sögüt, yenidünya ve ayva gibi bazı bitkilerin Cd'a duyarlı oldukları ve biyomonitör potansiyellerinin bulundugu gözlenmistir. Anahtar kelimeler: Kadmiyum, Kursun, Bakır, atomik absorpsiyon, STAT, biyomonitor, biyotemizleme.

In this study, a significant enhancement in the sensitivity of Atomic Absorption Spectrometer (AAS) for the determinations of Cd, Pb and Cu was achieved by using slotted tube atom trap (STAT) made from quartz material. For this purpose, the parameters such as the diameter length, the length of the upper slot of tube, the thickness of tube wall, and the tube length were examined. The enhancement as high as 13-fold for Cd, 7-fold for Pb and 3-fold for Cu in the sensitivity of AAS was obtained by using the thickness of tube wall of 1.5 mm, the tube length of 12 cm, the length of the upper slot of 1.0 cm and the tube diameter of 6 mm. In the second section of this study, the biomonitoring plant leaves for indicating of pollution of Cd, Pb and Cu in environment including air, soil and water were examined. For this purpose, various plant leaves were collected from contaminated and uncontaminated areas. After digestion by dry and microwave ashing, the solutions were analysed by AAS. The assessment of the accuracy of measurements, some plant leaves were analysed by ICP-MS. It was found that the plants including Ficus Carica, Juglans, Vitis Vinifera, Eriobotrya Japonica, Olea Europaea, Morus L. plants for Pb can be used as biomonitor and Nerium Oleander, Pinus Nigra, Cupressus Sempervirens and Cupressus Arizonica, Bioda Thuja, Acacia Robinia, Platanus, Vitis Vinifera, Morus L. and eleagnus for Pb as both biomonitor and bioremediation. Furthermore; the plants such as Acacia Robinia, Populus nigra, Salix, Eriobotrya Japonica and Cydonia Oblonga for Cd can be used as biomonitors. Keywords: Cadmium, Lead, Zinc, Atomic Absorption, STAT, biomonitor, bioremediation.