Ahmed Paşa’nın “elimden ne gelir” redifli iki gazeli ve Divan Edebiyatında çaresiz Âşık imajı

Abstract

Ahmed Paşa’nın “elimden ne gelir” redifli iki gazelinde, âşığın maşuk karşısındaki durumu çaresizlik aynasından bizlere yansıtılmaktadır. Bu iki gazel temel alınıp, çeşitli kaynaklardan da istifade edilerek Divan edebiyatındaki âşık ve maşuk tipine ait özellikler, Divan şiiri geleneği, tasavvuf ve idari yapı eksenli olmak üzere sevgili anlayışının farklı boyutları üzerinde durulmaktadır. Buna bağlı olarak da çaresiz âşık imajı ortaya konulmaktadır. Sevgilinin güç, kudret, otorite gibi üstün özelliklerine; gözü, saçı, boyu, dudağı ve diğer güzellik unsurlarına ve bunların âşık üzerindeki etkisine değinilmektedir. Buna karşılık âşığın aciz, biçare, perişan ve benzeri özellikleri öne çıkarılmakta, sevgili karşısında çaresizliği tasvir edilmektedir.