Denetimli serbestlik tedbir uygulamasının kasten yaralama ve hırsızlık suçlularının yeniden sosyal entegrasyonları ve suç tekrarları üzerindeki etkileri: Elazığ ili örneği

Abstract

Bu çalışma, kasten yaralama ve hırsızlık suçlarından yükümlü bireyler hakkında uygulanan denetimli serbestlik uygulamasının, yeniden sosyal entegrasyon ve yeniden suçluluk üzerindeki etkilerini Elazığ ili örneği üzerinden incelemektedir. Araştırma denetimli serbestlik sürecinin sadece bir denetim ve yaptırım mekanizması değil, aynı zamanda suç davranışının tekrarlanmasını önlemeye yönelik koruyucu ve dönüştürücü bir müdahale alanı olup olmadığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş olup, çalışma kapsamında kasten yaralama ve hırsızlık suçlarından denetimli serbestlik sistemine tabi tutulan toplam 34 denetimli serbestlik yükümlüsü yer almaktadır. Veri toplama süreci, Elazığ ili denetimli serbestlik müdürlüğünde gerçekleştirilen yüz yüze derinlemesine görüşmeler aracılığıyla yürütülmüştür. Elde edilen veriler, denetimli serbestlik uygulamasının suçun tekrarlanmasını önleme ve bireylerin topluma yeniden uyum sağlamasını destekleme bakımından önemli bir potansiyele sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma bulguları, denetimli serbestlik uygulamasının bireylerin toplumsal hayattan tamamen kopmadan belirli cezai yaptırımlara maruz kalmalarını sağladığını; aile ilişkileri, çalışma hayatı ve sosyal bağların korunması açısından önemli bir işlev gördüğünü göstermektedir. Denetim mekanizmasının varlığı, toplumsal yaşantıyı devam ettirmede ve yeniden suç işleme riskinin önlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Katılımcı ifadeleri, denetimli serbestlik sürecinin bireylerde sorumluluk bilinci, öz denetim ve farkındalık düzeyini artırdığını; bu gelişimin, suç olgusunun yeniden sorgulanması ve değerlendirilmesi üzerinde belirleyici bir etki yarattığını göstermektedir. Bu doğrultuda katılımcılar, denetimli serbestlik sürecinin kendilerine 'yeniden toplumun bir parçası olma hissini kazandırdığını ve dışlanmışlık algısını kısmen de olsa azalttığını vurgulamışlardır. Bununla birlikte sınırlı sayıdaki katılımcıdan elde edilen veriler, denetimli serbestliğin etkisinin her bireyde ve her suç türünde aynı düzeyde olmadığını ortaya koymaktadır. Ancak özellikle suçu alışkanlık haline getirmiş bireyler açısından sistemin sınırlı bir dönüştürücü etkiye sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum, denetimli serbestlik uygulamasının daha etkili olabilmesi için bireyin suç geçmişi, psiko-sosyal özellikleri ve değişime yönelik motivasyonunun dikkate alınarak bireye özgü planlanmanın daha çok yapılması gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, denetimli serbestlik sisteminin yeniden suçluluğun önlenmesinde sadece cezai bir kontrol aracı değil bireyin davranışlarını yeniden yapılandırmasını ve toplumsal bağlarını sağlamlaştırmasını sağlayan bütüncül bir mekanizma olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Etkili bir denetim, bireysel ihtiyaçlara duyarlı uygulamalar ve sosyal destek unsurlarıyla beraber yürütülen denetimli serbestlik süreci, suç tekrarının azaltılmasında önemli bir politika aracı olarak değerlendirilmektedir.This study examines the effects of probation applied to individuals responsible for intentionally wounding and theft crimes on re-social integration and re-criminality through the example of Elazığ province. The research aims to reveal whether the probation process is not only a control and enforcement mechanism, but also a protective and transformative intervention area aimed at preventing the recurrence of criminal behavior. In addition, while analyzing the effects of probation practices on the reintegration of individuals into society, it also evaluates the success of reducing reoffending rates. The universe of the research consists of individuals convicted of intentionally wounding and theft crimes who are subject to probation. A total of 34 individuals, 17 of whom were subjected to probation measures, 17 of whom were convicted of intentionally injuring and 17 of theft, constitute the sample of the research. The sample was selected in accordance with the purpose of the research and the participants consist of individuals who have experienced the probation process. The study was conducted with a qualitative approach aimed at revealing the perceptions, lives and experiences of the obliged persons who are on probation. In order to be able to comprehensively examine the research topic and access information, 'semi-structured interview technique' was used and face-to-face interviews were provided. The study findings show that the practice of probation provides an opportunity for individuals to advance the criminal process without completely disconnecting from social life; it serves an important function in terms of protecting family relationships, working life and social ties. The existence of a supervisory mechanism plays an important role in maintaining social life and reducing the risk of reoffending. Participant statements show that the probation process develops responsibility awareness, self-control and awareness in individuals; it reveals that this situation has an impact on the re-evaluation of criminal behavior. As a result, the study reveals that the probation system functions not only as a means of criminal control in the prevention of reoffending, but also as a holistic mechanism that allows the individual to restructure his behavior and strengthen his social ties. The probation process, which is carried out together with effective supervision, practices sensitive to individual needs and social support elements, is considered an important policy tool in reducing recidivism.