LİSE ÖĞRENCİLERİNİN KARİYER KARARI YETKİNLİĞİNİN DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLERE GÖRE ANALİZİ

Abstract

Bireyin kişiliği ve yaşamı bakımından belirleyici etkiye sahip olan kariyer yönelimi için lise dönemi kritik öneme sahiptir. Kariyer yöneliminde ise bireyin kariyer karar yetkinlik algısı önemlidir. Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin kariyer kararı yetkinlik algılarını belirleyip, bunları demografik değişkenlere göre analiz etmektir. Araştırma, tarama modelinde yürütülmüştür. Örneklem, 388 lise öğrencisinden oluşturulmuş olup, veriler, “Kariyer Kararı Yetkinlik Beklentisi Ölçeği” ile toplanmış ve betimsel istatistiki tekniklerle analiz edilmiştir. Lise öğrencilerinin kariyer kararı konusunda kendilerini yetkin görmesi, ilerideki istihdamları için önemlidir. Ancak bu öğrencilerin kariyer kararı konusundaki algı düzeyinin; “çok güveniyorum” düzeyinde değil de, “güveniyorum” düzeyinde olması, kısmi de olsa bir eksiklik olarak değerlendirilebilir. Çünkü ilgili kuramlara göre, rekabetçi işgücü piyasasında kendisini çok yeterli görenlerin iş ve kariyer şansı daha yüksektir. Katılımcı lise öğrencileri, kariyer kararı yetkinliği ile ilgili olarak kendilerine en çok, interneti kullanma konusunda güvenmektedirler. Bunu sırayla, gelecekle ilgili plan yapma ve meslekle ilgili olası değişimler hakkında bilgi edinme izlemektedir. Öğrencilerin seçeceği alandaki akademik sorunlarla baş etme ve yeteneklerini doğru değerlendirme konularındaki algı düzeyi görece daha düşüktür. Öğrencilerin bu görece düşük algılarının olası sebepleri, deneyim ve bilişsel eksiklikler olabilir. Bunlar ise, öğrencilerin interneti, kariyerle ilgili bilgileri alma ve işgücü piyasası ile bağ kurma dışında kullanmaları, liselerdeki mesleki rehberlik hizmetleri ile okul-sanayi ilişkisinin yetersizliğine bağlı olabilir.