MEVLÂNA İDRİS ZENGİN'İN ÇOCUK KİTAPLARININ SÖZ VARLIĞI AÇISINDAN İNCELENMESİ

Abstract

Toplumdaki sözlü ve yazılı iletişim insanların kullandıkları dildeki sözcüklerle gerçekleşir. Bireylerin kendilerini doğru ve etkili bir şekilde ifade edebilmeleri için yeterli düzeyde söz varlığına sahip olmaları gerekir. Çocuk edebiyatı alanında kaleme alınan ve yayımlanan eserler, çocuklara dilin söz varlığı unsurlarını sezdirmek ve öğretmek için kullanılan önemli materyallerdir. Bu araştırmanın amacı Mevlâna İdris Zengin'in eserlerinin söz varlığı unsurları aracılığıyla çocukların dilsel gelişimine olan katkısını belirlemektir. Araştırma nitel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Mevlâna İdris Zengin'in hikâye, masal, deneme ve şiir gibi farklı türlerde yazılmış olan altmış beş eseri oluşturmaktadır. Örneklemini ise Mevlâna İdris Zengin'in çocuklara yönelik yazılmış olan "Hayâl Dükkânı", "Korku Dükkânı", "Sinir Dükkânı", "İyilik Dükkânı", "Sufi ile Pufi", "Kirpiler Şapka Giymez" ve "Ütüsüz Ayakkabılar" adlı yedi eseri oluşturmaktadır. Araştırmada Mevlâna İdris Zengin'in belirlenen eserleri tarama yöntemi aracılığıyla incelenmiştir. Eserlerdeki söz varlığı unsurlarını belirleme aşamasında ikilemeler, deyimler, atasözleri, kalıp (ilişki) sözler, terimler, çeviri sözcükler, yabancı sözcükler, kalıplaşmış sözler, doldurma sözler, argo ve kaba sözler esas alınmıştır. Elde edilen bulgular içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Yapılan incelemeler sonucu elde edilen bulgular neticesinde eserlerde en fazla tespit edilen söz varlığı unsuru yabancı sözcükler olarak belirlenmiştir. Yabancı sözcüklerden sonra eserlerde en sık görülen söz varlığı unsuru terimlerdir. Atasözleri ise eserlerde en az rastlanılan söz varlığı unsuru olmuştur. Eserlerde çeviri sözcükler ve kalıplaşmış sözler ise tespit edilememiştir. Çalışmada tespit edilen Türkçe söz varlığı unsurları tablolar halinde gösterilmiştir. Çalışmanın sonunda Mevlâna İdris Zengin'in eserlerinin söz varlığına olan katkılarına yönelik öneriler sunulmuştur.

Verbal and written communication in society is realised through the words in the language people use. In order for individuals to express themselves correctly and effectively, they need to havea sufficient level of vocabulary. Works written and published in the field of children's literatüre are important materials used to teach and teach children the vocabulary elements of language. The aim of this research is to determine the contribution of Mevlâna İdris Zengin's works to the linguistic development of children in the context of Turkish language instruction through the elements of vocabulary. The research is qualitative in nature. The population of the research consists of sixty-five works. The sample includes seven works targeting children, namely "Hayâl Dükkânı" (Dream Shop), "Korku Dükkânı" (Fear Shop), "Sinir Dükkânı" (Anger Shop), "İyilik Dükkânı" (Kindness Shop), "Sufi ile Pufi" (Sufi and Pufi), "Kirpiler Şapka Giymez" (Hedgehogs Don't Wear Hats) and "Ütüsüz Ayakkabılar" (Unironed Shoes). In the research, Mevlâna İdris Zengin's selected works were examined through the scanning method. In the stage of determining vocabulary elements in the books, reduplications, idioms, proverbs, fixed (relational) words, terms, translated words, foreign words, idiomatic expressions, filler words, slang and coarse words were considered. The findings were analyzed using content analysis technique. Based on the analysis, it was determined that the most frequently identified vocabulary element in the books is foreign words. Following foreign words, terms are the most common vocabulary element in the books. Proverbs, on the other hand, are the least encountered vocabulary element in the books. The Turkish vocabulary elements identified in the study are presented in tables. At the end of the study,recommendations regarding the contribution of Mevlâna İdris Zengin's books to terms of vocabulary are provided.