KLİNİK SOSYAL HİZMET UYGULAMASINDA BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI YAKLAŞIM

Abstract

Bilişsel davranışçı yaklaşıma göre psikolojik bozuklukların temelinde duygu ve davranışları etkileyen işlevsiz düşünceler yer almaktadır. Bu nedenle çeşitli teknikler kullanılarak işlevsel olmayan düşüncelerin işlevsel düşünceler ile yer değiştirilmesi amaçlanır. Sosyal hizmet uygulamalarında yoksulluk, işsizlik, eğitim ve sağlık hizmetlerinden etkin şekilde faydalanamama, alkol ve madde bağımlılığı, göç, istismar, şiddet gibi birbirinden farklı sorun alanlarına müdahale edilerek bireyin sosyal işlevselliğinin artırılması hedeflenmektedir. Sosyal hizmetin teorik zemininde yer alan bilişsel davranışçı yaklaşımın klinik sosyal hizmet uygulamalarında nasıl kullanılabileceğini ortaya koyarak teori ile uygulamayı sentezlemek bu çalışmanın temel amacıdır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada bilişsel davranışçı yaklaşımın tarihçesi, kapsamı, temel kavramları ve klinik sosyal hizmet uygulamasında kullanılabilecek müdahale tekniklerine ve bilişsel davranışçı yaklaşımı benimseyen klinik sosyal hizmet uzmanlarının sahip olması gereken becerilere yer verilmiştir. Son olarak klinik uygulama sürecinde bilişsel davranışçı yaklaşımın hangi sorun alanlarında hangi müracaatçı gruplarına yönelik nasıl kullanılabileceği ele alınmıştır. Böylece depresyon, panik bozukluk, obsesif-kompülsif bozukluk, travma sonrası stres bozukluğu, madde kullanımı, evlilik çatışması, ihmal ve istismar, şiddet, engellilik vb. psikolojik bozukluk veya sorunu olan müracaatçılara yönelik hangi bilişsel davranışçı terapi tekniğinin nasıl kullanılabileceği hakkında klinik sosyal hizmet uzmanlarının fikir sahibi olmaları hedeflenmiştir.

According to the cognitive behavioral approach, the basis of psychological disorders are dysfunctional thoughts that affect emotions and behavior. It is aimed to replace dysfunctional thoughts with functional thoughts by using various techniques. In social work practices, it is aimed to increase the social functionality of the individual by intervening in different problem areas such as poverty, unemployment, inability to effectively benefit from education and health services, alcohol and substance addiction, migration, abuse and violence. The main purpose of this study is to synthesize theory and practice by revealing how the cognitive behavioral approach, which is on the theoretical basis of social work, can be used in clinical social work practices. For this purpose, the study includes the history, scope, basic concepts of the cognitive behavioral approach, intervention techniques that can be used in clinical social work practice, and the skills that clinical social workers who adopt the cognitive behavioral approach should have. Finally, it is discussed how this approach can be used in which problem areas and for which client groups. Clinical social workers intervene with clients who have different psychosocial problems. In this study, it is aimed for clinical social workers to have an idea about which cognitive behavioral therapy techniques can be used and how.