KUTADGU BİLİG ESERİNDE YENİDEN DOĞUŞ ARKETİPİ

Abstract

Kutadgu Bilig Türk-İslam kültürünü içeren felsefesiyle insana mutluluğu bulma yolunu öğretir. Hükümdarın ve bilge kişinin kılavuzluğunda devlet erkine ve topluma bilinçlenme yolculuğu sunulur. Doğru bilgi, ahlaki olgunlaşma ve sonsuz mutluluk esaslıdır. Eserde mutluluğun yol, yolcu ve rehber merkezli evrensel teması ve mesajları alegorik bir anlatımla işlenir. Kâinatın yaratılış gerçeğindeki bilmek ve bilgi kavramları, insana her iki âlemde mutlu olmanın sırrını verir. İnsan inanç, ahlak, töre ve erdemlerden oluşan doğru bilgiyle yeniden doğuş döngüsünü yaşar. Yeniden doğuş felsefesinde bilginin rehberliğinde erginlenerek/öğrenerek arınma, yenilenme ve ruhsal tamamlanma işlenir. Öğrenme insan için buluş, keşif ve yaratmayla yeniden doğuştur. Kutadgu Bilig’de işlenen dört kavram insanın, toplumun ve kut sahibi yöneticilerin öğrenme yolculuğuyla yeniden doğuş arketipidir. Çalışmada Yusuf Has Hacib’in bilge kişiliği ve yeniden doğuş arketipleri hakkında bilgi verilmiş, Kutadgu Bilig eserinin yeniden doğuş arketipi bağlamında değerlendirmesi yapılmıştır. Eserdeki ezoterik söylevler, insanın/toplumun bilinçlenmesi, Türk töresi ve ezeli bir imge olan kut anlayışı yeniden doğuş arketipiyle yorumlanmıştır.