KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE GÜL REDİFLİ KASİDELER

Abstract

Bu çalışma, genel bir bakış açısıyla gül, gülün Klâsik Türk şiirindeki kullanımı ve gül redifli kasidesi bulunan divan şairlerinin şiirlerinin tespit edilerek, bunlardan birkaçının incelenmesini içermektedir. Tezde, öncelikle bir bitki türü olarak gülün tanımı yapılmış, Osmanlı Devleti'nde çiçek ve bahçe kültürü ve bu kültürün Klâsik Türk şiirine yansımaları üzerinde kısaca durulmuş, genel anlamda gül ve gülün şiirimizdeki kullanımına değinilmiş; Necâtî, Fuzûlî, Lâmi`î ve Hayâlî kasidelerinin incelenmesi yapılarak, Basirî, Nev'î, Sâbir Parsa ve Kütahyalı Rahîmî'nin kasideleri ile Hayalî'nin gonca kasidesi metin olarak verilmiştir.Bunlardan Necâtî, Fuzûlî, Lâmi`î Çelebi ve Hayâlî kasideleri nesre çevrilerek beyitler hem anlam hem de edebî sanatlar açısından incelenmeye çalışılmıştır. Ancak sanatlar gösterilirken tüm sanatlar değil, daha çok beytin söylenmesinde esas teşkil eden, şairin sanat gücünü ortaya koyması açısından önem arz eden sanatlar gösterilmiştir. Kasidelerdeki ortak hayal, mazmun ve imajlar ise ?Gül İle İlgili Müşterek Tasavvur ve Kullanımlar? başlığı altında ele alınarak maddeler halinde verilmiştir. Çalışma sonunda tespit edilen önemli hususlar da Sonuç kısmında belirtilmiştir.

This study aims to shed light on the use of rose as a general concept and the use of rose in Classical Turkish poetry. The study identifies the qasidas written by collected poets of divan that involve rose redifs. It also covers analysis of some qasidas of such kind.The dissertation begins by defining rose as a kind of plant and it briefly explains the reflection of flower and garden culture in Ottoman State into the Classical Turkish poetry. The use of rose in general sense and the use of rose in Turkish poetry has been described by analysis of qasidas of Necâtî, Fuzûlî, Lâmi`î and Hayâlî. The actual texts of qasidas of Basirî, Nev?î, Sâbir Parsa, Rahîmî of Kütahya and Hayalî have been provided.Among the above, the qasidas of Necâtî, Fuzûlî, Lâmi`î Çelebi and Hayâlî were traslated into prose and the couplets were examined in terms of meaning and their literature values. While pointing out the arts used in these couplets, not all the arts were covered. Only the arts that the texts were based on and the arts that revealed the strenght of the poets have been highlighted. The common dream in the qasidas, the witty words and the images were listed under the heading of `The Common Use and Concept of Rose?. At the end of the study, the crucial gatherings that were identified by this study have been provided in the Conclusion section.