Pul-Temte (Baskil-Elazığ) yöresindeki piritli bakır cevherleşmelerinin jeokimyasal özellikleri ve jeoistatistiksel değerlendirmeler

Abstract

Baskil (Elazığ) yöresi Pul ve Temte Mahalleleri piritli bakır cevherleşmeleri Üst Kretase yaşlı Elazığ Magmatitleri ile ilişkili olarak bulunmaktadır. Pul cevherleşmeleri esas olarak pirit ve kalkopiritten oluşmaktadır. Az miktarda barit, sfalerit ve tennantit bulunmaktadır. İkincil mineraller, enarjit, idait ve limonittir. Temte cevherleşmelerinde esas mineraller, pirit, kalkopirit, az bornit ve arsenopirit, ikincil olarak ise dijenit, idait, kovelin, kalkosin gözlenmektedir.Pul cevherleşmelerindeki kalkopirit örneklerinde Cu, Pb, Zn, Mo ile Cl arasındaki negatif korelasyon cevher oluşturucu hidrotermal çözeltilerin Cl'ca fakir olduğunu, S-$SiO_2$ arasındaki (r=-0,62; P= 0,03) negatif korelasyon bu çözeltilerin silis içeriğinin düşük olduğunu göstermektedir. Cu içeriği tüm örneklerde normal dağılım göstermektedir. Cevher oluşturucu hidrotermal çözeltilerin bazik bileşimli ve hidrotermal sistemin ilk evrelerini temsil ettiği düşünülmektedir. Temte cevherleşmelerine ait kalkopirit örneklerinde ise, Pul cevherleşmelerinin aksine $Si0_2$ - S (r=0,27; P= 0,5) ile S-Cl (r= 0,75; P= 0,02) pozitif korelasyonun varlığı cevher oluşturucu çözeltilerin asiditesinin yüksek olduğunu ve hidrotermal sistemin daha geç evrelerini yansıtan farklı kökene işaret ettiği görülmektedir. Jeoistatistik değerlendirmelerle, her iki bölgedeki veriler karşılaştırılarak majör oksit ve iz element içerikleri arasındaki farkın önemli olduğu ve aynı anakitleye sokulamayacağı belirlenmiştir.