ÖĞRETMENLERİN SESSİZ İSTİFA EĞİLİMLERİ İLE YÖNETİCİ DESTEĞİ VE MESLEKTAŞ İLİŞKİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin sessiz istifa eğilimlerinin, algıladıkları yönetici desteği ve meslektaş ilişkileri ile olan ilişkisini incelemektir. Araştırmada, yönetsel ve sosyal destek unsurlarının sessiz istifa üzerindeki etkileri değerlendirilmiş; öğretmenlerin bu üç değişken açısından demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği analiz edilmiştir. Sessiz istifa, öğretmenlerin işlerinden fiziksel olarak ayrılmaksızın, yalnızca görev tanımlarında belirtilen sorumlulukları yerine getirmeleri ve mesleki bağlılıklarının azalması şeklinde tanımlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli çerçevesinde desenlenmiştir. Çalışmanın örneklemi tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenmiş ve 343 öğretmene ulaşılmıştır. Veriler; Sessiz İstifa Ölçeği, Meslektaş İlişkileri Algısı Ölçeği ve Yönetici Desteği Algısı Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanılmış; betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve etki büyüklüğü hesaplamaları gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin sessiz istifa eğilimleri kararsızlık düzeyinde; meslektaş ilişkileri ve yönetici desteği algıları ise olumlu düzeydedir. Sessiz istifa ile meslektaş ilişkileri arasında pozitif yönde düşük düzeyde, yönetici desteği ile ise pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Meslektaş ilişkileri ile iş doyumu ve iş ortamı arasında pozitif yönde ilişkiler bulunmuş, yönetici desteği ise iş ortamı, iş doyumu ve teşviklerle anlamlı şekilde ilişkilendirilmiştir. Sessiz istifa, meslektaş ilişkileri ve yönetici desteği; cinsiyet, medeni durum, branş ve mesleki kıdem değişkenleri bağlamında ele alınmıştır. Demografik değişkenler açısından yalnızca medeni duruma göre anlamlı farklılık bulunmuş; evli öğretmenlerde duygusal tükenme ve sessiz istifa düzeyleri daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, öğretmenlerin sessiz istifa eğilimlerinin yalnızca bireysel değil, aynı zamanda örgütsel ve sosyal çevreleriyle bağlantılı olduğunu göstermektedir. Araştırma, okul yöneticilerinin destekleyici liderlik anlayışlarını benimsemeleri ve meslektaş ilişkilerinin güçlendirilmesi yönünde uygulayıcılara ve araştırmacılara çeşitli öneriler sunmaktadır.

The purpose of this study is to examine the relationship between teachers' silent resignation tendencies and their perceived administrative support and collegial relationships. The study evaluated the effects of administrative and social support on silent resignation, and analyzed whether teachers' silent resignation differed significantly across demographic variables in terms of these three variables. Silent resignation is defined as teachers fulfilling only the responsibilities outlined in their job descriptions without physically leaving their jobs, resulting in a decrease in professional commitment. The study employed a correlational screening model, a quantitative research method. The study sample was randomly selected, and 343 teachers were reached. Data were collected using the Silent Resignation Scale, the Perception of Collegial Relationships Scale, and the Perception of Administrator Support Scale. SPSS 22 was used for data analysis, and descriptive statistics, t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and effect size calculations were performed. According to the research findings, teachers' silent resignation tendencies were at the indecisive level, while their perceptions of collegial relationships and administrative support were at the positive level. A low-level positive correlation was found between silent resignation and collegial relationships, and a moderate-level positive correlation was found with administrative support. Collegial relationships were positively correlated with job satisfaction and the work environment, while administrative support was significantly correlated with the work environment, job satisfaction, and incentives. Silent resignation, collegial relationships, and administrative support were examined within the context of gender, marital status, field of study, and professional seniority. A significant difference was found only in terms of demographic variables based on marital status; married teachers were found to have higher levels of emotional exhaustion and silent resignation. These findings suggest that teachers' tendency to silent resign is not only individual but also linked to their organizational and social environments. The study offers several recommendations for practitioners and researchers to encourage school administrators to adopt supportive leadership approaches and strengthen collegial relationships.