PROGRESİF GEVŞEME EGZERSİZLERİNİN ROMATOİD ARTRİTLİ HASTALARIN YORGUNLUK VE UYKU KALİTESİNE ETKİSİ

Abstract

Romatoid artritli (RA) bireylerde yorgunluk ve uyku bozuklukları sık görülen bir durumdur. Romatoid artrit hastalarının %80'inden fazlası hastalıklarının seyri esnasında bir tamamlayıcı ve alternatif tedavi (TAT) formu kullanmı?tır. Bu çalı?ma, RA tanılı hastalarda progresif gev?eme egzersizleri (PGE)?nin yorgunluk ve uyku kalitesi üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmı?tır. Hastalar randomize kontrollü olarak müdahale (n=35) ve kontrol (n=37) gruplarına ayrılmı?tır. Ön test olarak gruplardaki tüm hastalara hasta tanıtım formu, Yorgunluk ?iddet Ölçeği (Y?Ö) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi ?ndeksi (PUK?) uygulanmı?tır. Son test a?amasına kadar (altı hafta sonra) kontrol grubuna rutin hem?irelik bakımı, müdahale grubuna ise altı hafta boyunca PGE uygulanmı?tır. Altıncı haftanın sonunda gruplardaki tüm hastalara Y?Ö ve PUK? tekrar uygulanmı?tır. Kontrol grubu değerleriyle kıyaslandığında, müdahale grubunda uyku kalitesi bile?enleri, toplam PUK? ve toplam Y?Ö puanları istatistiksel olarak anlamlı dü?ük saptanmı?tır (p<0,05). Toplam PUK? ve toplam Y?Ö arasındaki korelasyon incelendiğinde, müdahale grubunda son test toplam PUK? ve toplam Y?Ö puanları arasında pozitif yönde güçlü anlamlı korelasyon saptanmı?tır (r=0,658; p=0,001). Sonuç olarak; PGE?nin RA hastalarında yorgunluğu azalttığı ve bu hastaların uyku kalitesini iyile?tirdiği kanısına varılmı?tır. Anahtar Kelimeler: Progresif Gev?eme Egzersizleri, Romatoid Artrit, Yorgunluk, Uyku Kalitesi

Fatigue and sleep disturbances are common in rheumatoid arthritis (RA) patients. More than 80% of patients with rheumatoid arthritis used a complementary and alternative medicine (CAM) form during the course of their illness. This study was conducted to evaluate the effects of progressive muscle relaxation exercises (PMR) on fatigue and quality of sleep in patients with RA. Patients were divided into randomized controlled intervention (n=35) and control (n=37) groups. Pre-test was applied to all patients in the groups, Fatigue Severity Scale (FSS) and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Until the posttest phase (six weeks later), the control group received routine nursing care and the intervention group received PMR for six weeks. At the end of the sixth week all the illnesses in the groups were reapplied by FSS and PSQI. When compared with the control group values, the sleep quality components, total PSQI and total FSS scores were found to be statistically lower in the intervention group (p <0.05). When the correlation between total PSQI and total FSS was examined, there was a strong positive correlation between the posttest total PSQI and total FSS scores in the intervention group (r=0,658; p=0,001). As a result; PMR has been shown to reduce fatigue in RA patients and to improve the quality of sleep in these patients. Key Words: Progressive Muscle Relaxation Exercise, Rheumatoid Arthritis, Fatigue, Sleep Quality