KAMUDA ÇALIŞAN ERKEK VE KADINLARIN FİZİKSEL UYGUNLUK, BESLENME VE SPOR ALIŞKANLIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ (ELAZIĞ İLİ ÖRNEĞİ)

Abstract

Bu araştırmada, kamuda çalışan erkek ve kadınların fiziksel uygunluk, beslenme ve spor alışkanlıklarının değerlendirilmesi amaçlandı.Araştırmaya, Elazığ il merkezinde Kamu çalışanları arasından random yöntemiyle 2823 erkek (yaş: 43.5 ± 8.7) ve 1252 kadın (yaş: 37.7 ± 8.4) olmak üzere toplam 4075 birey alındı. Kamu çalışanlarının vücut kompozisyon ölçümleri, bioelektrik impedans (BIA) yöntemi ile yapıldı. Demografik bilgi ve kişisel alışkanlıklar hazırlanan anket ile, sağlıklı yaşam davranışları, Walker&Pender (1987)'in ?Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği? ile elde edildi. Veriler SPSS paket programında ve anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak değerlendirildi.Erkekler kadın çalışanlara göre vücut kompozisyonu sağlık risk sınırlarına daha yakın oldukları saptandı. Meslek olarak işçi grubunun vücut kompozisyonu, kilo, beden kitle indeksi (BKİ), bel çevresi (BÇ), bel-kalça oranı (BKO), vücut yağ ağırlığı (VYA), vücut yağ oranı (VYO) ve çocuk sayısı bakımından diğer mesleklere oranla daha yüksek bulundu (p<0.05). Erkek çalışanların, kadınlara oranla daha fazla sigara içtiği gözlendi (Erkek: % 44.6, Kadın: % 25.8, p<0.05). Erkeklerin % 39.4'ü, kadınların ise % 24.4'ü obez-I vücut tipinde olduğu, erkek ve kadınların yarısından fazlasının (Erkek: % 51.5, Kadın: % 57.7) kendini fazla kilolu olarak algıladığı saptandı. Erkeklerin % 77'si, kadınların % 63'ü hiç diyet programı uygulamadıklarını belirtti. Zayıf vücut tipi erkeklerin % 56'sı, kadınların % 94'ünde hastalık şikayeti saptanmadı. BÇ erkeklerde ortalama 96.5cm, kadınlarda 82.4cm bulundu. Günlük oratlama su tüketimi 5, çay 8, kola 1 bardak olarak saptandı. Çay tüketimi erkek çalışanlar lehine anlamlı bulundu (p<0.05). Egzersiz alışkanlığı erkek çalışanlar arasında daha yaygın olduğu ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları (sağlık sorumluluğu, egzersiz ve beslenme alışkanlığı, stres yönetimi, kendini gerçekleştirme, kişilerarası destek) bakımından erkek ve kadın çalışanlar arasında eğitim düzeyi yüksek meslek grupları (öğretmen-mühendis vb.) lehine anlamlı bulundu (p<0.05).Sonuç olarak, kadın çalışanlar ?normal?, erkekler ise ?Obez-I? vücut tipi içinde yer aldıkları, vücut tipindeki artışa paralel olarak kan basıncı ve hastalık şikayetlerinde de artış olduğu saptandı. Ayrıca, eğitim düzeyi, düzenli diyet uygulama ve egzersiz alışkanlığı vücut ağırlığını kontrol altına almada önemli bir faktör olduğu gözlendi.Anahtar Kelimeler: Kamu personeli, cinsiyet, obezite, vücut komposizyonu, sağlıklı yaşam davranışları.The aim of this research was the evaluation of the physical fitness, nutritional habits, and sport habits of the men and women civil servants.In this reseach 4075 volunteers were admitted to random method from the Elazığ provincial centre, with the distribution of 2823 men (age: 43.5 ± 8.7) and 1252 women (age: 37.7 ± 8.4) civil servants.Body compositions of civil servants were made by the Bioelectrical Impedance Analysis (BIA) technique . Demographic data and personel habits with executed, the healthy life behaviours were derived from ?The Healthy Life Style Behaviors Scale? of Walker& Pender (1987). Data were analised by SPSS (Statistical Package for Social Sciences ) package, with the significance level of p<0.05.It was determined that body compositions health of risk more than near in the men servants. The body compositions, weights, body mass indexs(BMI), waist circumferances (WC) , waist- hip ratio (WHR), mass of body fat (MBF), percent of body fat (PBF) and the number of children of the men and women blue collar civil servants were found higher compared to the other professions (p<0.05). It was observed that the men civil servants smoke more in comparision with women civil servants (Men: 44.6 %, Women: 25.8 %, p<0.05). It was determined that 39.4 % of the men and 24.4 % of the women civil servants had ?obese-I? body type and it was determined that more than half (Men: % 51.5, Women: % 57.7) of the both men and women civil servants perceive their body type as over weighted. 77 % of men and 63 % of women civil servants hadn?t to note diet program. 56 % of men and 93.8 of women civil servants who had a slim body type had no illnesses was another observation. WC was found 96.5 in the men and 82.4 cm in the women. It was determined to daily glass of water consumption 5, tea 8, cola 1. Tea consumption advantage of men servants meaningful differance was found (p<0.05). Exercise habit to be prevalent between men servants and between men and women civil servants from the healthy life style behaviors belongs to health responsability, exercise, nutritional habits and total means score to advantage of work groups (teacher- engineers etc.) who had a higher level of education meaningful differance was found (p<0.05).As a result, the women workers as body type belong to the ?standard? group as for men ?obese-I? group and it is observed that blood pressure and illnesses problems in parallel to rise in body type. Regularly diet habits, exercise and educational level were observed be important factor in controled of weight body.Key Words: Civil Servant, sex, obesity, body composition, healthy life- style behaviors.