TR Dizin’de Taranan İletişim Dergilerindeki Makale Özetlerine Yönelik Bir Değerlendirme

Abstract

Bilimsel çalışmalardaki özetler, okurlar için çalışma hakkında betimleyici alanlardır. Çalışmaların iskelet yapısını oluşturan özet kısmı okurlara çalışma hakkında genel yargıya ulaşma fırsatı sunmaktadır. Bu nedenle araştırmacıların, çalışmalarının özet kısmında çalışma ile ilgili genel yargıların oluşmasını sağlayan unsurları dikkate alması ve bu unsurları titizlikle açıklaması gerekmektedir. Yapılan literatür taramasında birçok çalışmanın özet kısımlarında, çalışmanın yapı taşını oluşturan unsurlara tam olarak değinilmediği görülmüştür. Bu sorun ile ele alınan çalışmada araştırmacıların hazırlamış olduğu makalelerde yer alan özetlerde daha çok hangi unsurlara değinmediğini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında TR Dizinde taranan 10 iletişim dergisinden her biri eşit sayıda olacak şekilde tesadüfi örneklemeyle seçilen 100 makale özeti içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Değerlendirilen makalelerde sorun, önem, amaç, kapsam, yöntem, veri toplama, veri analizi, bulgu ve sonuç bilgilerine yer verilip verilmediği analiz edilmiştir. İçerik analizi ile elde edilen veriler tablolaştırılarak frekans ve yüzde değerlerine yer verilmiştir. Çalışmada, makale özetlerinde çalışmanın sorununa yarıdan fazla makalenin yer vermediği, makale özetlerinin ciddi bir oranında çalışmanın önemine değinilmediği, makalelerin yarısından fazlasında araştırma kapsamının belirtilmediği ve makalelerin yarısından fazlasının veri analizleri bilgisine değinmediği ancak makalelerin büyük bir çoğunluğunda araştırmanın yöntemine değinildiği, makalelerin yarıdan fazlasının veri toplama araçlarından bahsettiği, çoğu makalede amaç bilgisinin yer aldığı, makalelerin yarısından fazlasının araştırmanın bulgularına yer verdiği ve makalelerin büyük çoğunluğunun araştırmanın sonuçlarından bahsettiği bulgularına ulaşılmıştır. Bulgular değerlendirildiğinde; genel anlamda makalelerde araştırmanın sorununa, önemine, kapsamına ve veri analizlerine değinilmediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Çalışma makalelerin özetlerinde değinilmeyen unsurlara dikkat çekmesi açısından önemlidir.