19. YÜZYILDA HOKAND HANLIĞI İLE RUSYA ARASINDA TİCARET

Abstract

Makalede, XIX. yüzyılda Hokand Hanlığı ile Rusya arasındaki ticari ilişkiler hakkında bilgi verilmektedir. Hokand Hanlığı’nın en önemli gelir kaynağını ticaret oluşturmakta idi. Hanlık bu yüzyılda en büyük ticari pazarların açıldığı alan, dolambaçlı kervan yollarından geçen pahalı yabancı ürünlerin alınıp satıldığı yer olmuştur. XIX. yüzyılın ortalarına gelindiği zaman ekonomik hayat son derece modern bir duruma gelmişti. Hokand Hanlığı’nın en geniş ve zengin pazar alanı Taşkent şehrinde bulunuyordu. Ticari açıdan en önemli ürün pamuktu. Sunî sulamanın yapıldığı bölgelerde pamuk üretilerek çok önemli bir ürün elde edilmiştir. Ayrıca pamuk üretimi Hokand’ın gelişme göstermesinin belirleyici bir öğesidir. Pamuk Hokand Hanlığı’nın en önemli ihraç ürünlerinden biriydi ve bilhassa Rusya için önemliydi. Zanaatçılık ve el sanatları iç ve dış ticarette büyük önem arz etmekteydi. Ülkede bol miktarda bulunan altın ve gümüş dış ticaret için mühimdi. Türkmen, Karakalpak ve Kazaklardan ise koyun, deve ve sığır ithal ediliyordu. Rus işgali öncesinde Hokand Hanlığı diğer komşuları ile de serbest ticaret yapabiliyordu. Rusya ile yapmış olduğu antlaşma gereği diğer ülkeler ile yapılan ticaretine kısıtlamalar getirildi.