Öğretmen Adaylarının Bilişsel Kontrol ve Esneklik Düzeylerinin İncelenmesi

Abstract

Çalışmada, stresli durumlarda öğretmen adaylarının bilişsel kontrol ile değerlendirme ve başa çıkma esneklik düzeylerinin tespit edilmesi ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Türkçe, İngilizce, Almanca, Fen Bilgisi ve Sınıf Öğretmenliği Bölümlerinde öğrenim gören 359 öğretmen adayı dâhil edilmiştir. Ölçme aracı olarak Bilişsel Kontrol ve Esneklik Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Veri analizinde örneklemin sosyo-demografik bilgilerine ait betimsel istatistikler yapılmıştır. “Biliş Nedir?” sorusuna yönelik içerik analizi yapılmıştır. Ölçme aracının alt faktörlerinden elde edilen ölçümlere ait betimsel istatistikler sunulmuştur. Fark analizleri için bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Kruskal Wallis H testi yapılmıştır. Öğretmen adaylarının kendi bölümlerine ilişkin memnuniyet algı düzeyi incelendiğinde çoğunluğunun memnun olduğu, sosyo-ekonomik bakımından ise çoğunluğunun orta gelir grubunda oldukları belirlenmiştir. “Biliş Nedir?” sorusuna yönelik yapılan içerik analizine göre, öğretmen adaylarının, tam bir tanımlama yapamasalar da, çoğunluğunun bilişin tanımındaki kavramlara yer verdiği belirlenmiştir. “Bilişsel Kontrol ve Esneklik Ölçeğinin” alt faktörlerine ait ortalama puanları ve madde sayısına bölünmüş ortalamaları, orta değerden yüksek olduğu görülmüştür. Değerlere ait çarpıklık ve basıklık değerleri incelendiğinde, tüm değerlere ait dağılımların normal dağılım sergilediği görülmüştür. Araştırmanın her üç alt boyutunda da öğretmen adaylarının bilişsel kontrol ve başa çıkma algı düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir.

The aim of the study was to determine the cognitive control, evaluation and coping flexibility levels of prospective teachers in stressful situations and to examine them in terms of various variables. 359 teacher candidates studying at Dicle University Ziya Gökalp Faculty of Education Turkish, English, German, Science and Classroom Teaching Departments were included in the research. Cognitive Control and Flexibility Scale and Personal Information Form were used as measurement tools. In data analysis, descriptive statistics were made regarding the socio-demographic information of the sample. “What is Cognition?” Content analysis was conducted for the question. Descriptive statistics of the measurements obtained from the sub-factors of the measurement tool are presented. For difference analyses, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and Kruskal Wallis H test were performed. When the satisfaction perception level of teacher candidates regarding their departments was examined, it was determined that the majority of them were satisfied, and in terms of socio-economic aspects, the majority were in the middle income group. “What is Cognition?” According to the content analysis conducted on the question, it was determined that the majority of teacher candidates included the concepts in the definition of cognition, even though they could not make a complete definition. It was observed that the average scores of the sub-factors of the "Cognitive Control and Flexibility Scale" and the averages divided by the number of items were higher than the median value. When the skewness and kurtosis values of the values were examined, it was seen that the distributions of all values exhibited normal distribution. It was determined that teacher candidates' cognitive control and coping perception levels were not statistically significant in all three sub-dimensions of the research.