BİT'in Öğrenme Öğretme Sürecine Entegrasyonu ve Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi Modeline Eleştirel Bir Bakış

Abstract

Bilgi ve iletişim teknolojilerinin (BİT) öğrenme ve öğretme sürecine entegrasyonuna ilişkin araştırmalarda en fazla yararlanılan modelin Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi Modeli (TPİB) olduğu belirlenmiştir. Model; teknolojik bilgi, pedagojik bilgi, içerik bilgisinin TPİB üzerinde doğrudan ve pozitif yönde etkili olduğunu ileri sürmektedir. Bu çalışmada, entegrasyon sürecinde TPİB'in temel alındığı araştırmaları irdeleyerek model, hipotezleri ve sürecin eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, betimsel tarama yöntemiyle Web of Science veritabanında 2003-­-2013 yılları arasında eğitimde teknoloji entegrasyonu konusunda TPİB'i temel alan çalışmalara ulaşılmış ve analiz edilmiştir. Tarama ölçütlere uyan 75 araştırma makalesi çalışmaya dâhil edilmiştir. Makaleler; yıl, ülke, yayınlandığı dergi, kullanılan yöntem ve çalışma grubu açısından betimlendikten sonra, çalışmanın bağlamı ve araştırma sonuçları açısından içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda model içinde yer alan ögeler ve bu ögelerin etkileşimi ile ilgili hipotezler konusunda alanyazında çelişkili bulgulara ulaşıldığı dikkati çekmiştir. Bu sınırlılıkta modelin içerik ögesinin önemli bir payının olduğu ifade edilebilir. Oysa entegrasyon sürecinin politik sistem, ekonomik sistem gibi sistemle ilgili unsurlar ile inanç, özdüzenleme, motivasyon gibi bireyle ilgili unsurlar ve bunların birbirleriyle etkileşimi ile ilişkili olduğu ortaya konulmuştur. Buradan hareketle, entegrasyon sürecinin TPİB modelini temel alarak açıklanmasına yönelik araştırmaların tekrarlanması yerine, süreci içerik bilgisinden bağımsız olarak ele alan, birey ve sistem etkileşimine odaklanan farklı modelleme çalışmalarına gidilmesinin öğretim teknolojisi alanına ve uygulamaya daha fazla katkı getirebileceği ileri sürülebilir.