TİP 2 DİABETES MELLİTUS TANILI HASTALARDA SERUM VE TÜKÜRÜK PHOENİXİN SEVİYELERİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Diabetes mellitus tüm dünyada en sık rastlanan metabolik hastalıklardan biridir. İnsülin direnci veya insülin salınımında yetersizlik sonucunda ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Etyopatogenezinde birçok peptid yapılı hormon yer almaktadır. Son yıllarda keşfedilen Phoenixin (PNX) nöropeptidinin sıçanlarda pankreas adacıklarında mevcut olduğu bulunmuştur. Yapılan çalışmalar PNX'in insülinin neogenezi ve sekresyonunu kontrol ederek enerji homeostazının ve metabolizmasının modülasyonuna katkıda bulunabileceğini düşündürmektedir. PNX ile polikistik over sendromu, anoreksiya nervoza, nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı ile ilişkisi gösterilmiştir. Ancak bugüne kadar diabetes mellitus ile PNX düzeyleri arasında bağlantı olabileceği çalışılmamıştır. Bu çalışma diabetes mellitus hastalarının serum ve tükürüklerindeki PNX düzeylerinin HbA1c ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya HbA1c'ye göre 80 hasta 4 gruba ayrılarak [Grup 1: % 5,7- 6,4 (n=20), Grup 2: % 6,5-8,4 (n=20), Grup 3: % 8,5-9,9 (n=20) ve Grup 4: % 10 ve üzeri (n=20) ] ve 20 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubu olmak üzere toplam 100 kişi dahil edilmiştir. Hasta ve kontrol grubundan en az 8 saatlik açlık sonrası venöz kan ve tükürük örneği alınmıştır. Venöz kandan açlık kan şekeri (AKŞ), düşük dansiteli lipoprotein (low-density lipoprotein-LDL), aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), sodyum, potasyum, kreatinin, HbA1c düzeyleri çalışılmıştır. Serum ve tükürük phoenixin düzeyleri enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) yöntemiyle çalışılmıştır. Verilerin analizinde One Way Anova testi, Pearson's korelasyon testi yapılmış olup SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Anlamlılık değeri p?0.05 olarak alınmıştır. PNX düzeyleri karşılaştırıldığında prediyabetik gruptaki (Grup1 (% 5,7- 6,4) ) PNX kan düzeylerinin tip 2 diabetes mellitus hastalarına göre istatistiksel olarak artmış olduğu tespit edildi (p?0.05). PNX tükürük düzeylerinin kontrol ve tip 2 diabetes mellitus grubunda kan düzeylerine göre daha yüksek olduğu tespit edildi. Sonuç olarak PNX molekülü kanda ve tükürükte saptanabilen bir nöropeptiddir. Prediyabetik bireylerde kandaki PNX düzeyinin tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalara göre daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Prediyabetik grupta kan PNX düzeyinin daha yüksek olmasının hiperinsülineminin etkisiyle oluşabileceği, bunun yanında aşikar diyabet ortaya çıktığında ise rölatif insülin yetersizliğinden dolayı kanda daha düşük düzeyde saptanmış olabileceği düşünülmektedir. Bu da bize prediyabet olarak adlandırabileceğimiz grupta yüksek seyreden glukoz seviyesini regüle edebilmek için PNX'in artmış olabileceğini düşündürmektedir. Tükürükte bulunan PNX kaynağının bir tanesinin de tükürük bezlerinin kendisi olduğu düşünülmektedir. Sentez ve salgılanma yerlerinden biri de tükürük bezi olduğu için kan düzeyine göre daha yüksek olması beklenen bir durumdur. Gelecekte PNX metabolik yolaklardaki çalışmalarda kan PNX invaziv işlem olduğundan dolayı yerine tükürük PNX çalışılması tercih edilebileceği öngörülmektedir. Anahtar kelimeler: Diabetes mellitus, peptid yapılı moleküller, phoenixin, Hb1AcDiabetes is one of the most common metabolic diseases in the world. It is a chronic condition caused by insulin resistance or insufficient insulin production. Many peptide hormones have a role in its etiology. Phoenixin (PNX), a recently discovered neuropeptide, was reported to be present in rat pancreatic islets. PNX appears to have a role in energy management and metabolism through regulating insulin neogenesis and secretion, according to research. Polycystic ovarian syndrome, anorexia nervosa, and nonalcoholic fatty liver disease have all been associated with PNX. However, no research has been done on the association between diabetes and PNX levels. The aim of the study was to see if there was a link between PNX levels in the serum and saliva of patients with diabetes and HbA1c levels. A total of 100 participants were included in the study, with 80 patients divided into four groups based on HbA1c [Group 1: 5.7-6.4 % (n=20), Group 2: 6.5-8.4 % (n=20), Group 3: 8.5-9.9 % (n=20), and Group 4: 10 % and above (n=20)] and a control group of 20 healthy individuals. After at least 8 hours of fasting, venous serum and saliva samples were obtained from the patient and control groups. In venous serum, the levels of fasting blood glucose (FGG), low-density lipoprotein, aspartate aminotransferase, alanine aminotransferase, sodium, potassium, creatinine, and HbA1c were measured. The levels of phoenixin in serum and saliva were determined by using the enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA). The statistical analyses were performed with the SPSS 22 package program and also one-way Anova test and Pearson's correlation test were used. The significance value was taken as p? 0.05. When PNX serum levels were analyzed, it was shown that the prediabetic group (Group 1 (5.7-6.4 %)) had statistically higher levels than type 2 diabetes mellitus patients (p?0.05). PNX salivary levels were found to be significantly higher than serum levels in the control and type 2 diabetes mellitus groups. Eventually, the PNX molecule is a neuropeptide that may be found in saliva and serum. It has been shown that the amount of PNX in the serum of prediabetic people is higher than that of patients with type 2 diabetes. It's thought that the prediabetic groups' higher serum PNX level is attributable to the effect of hyperinsulinemia, and that when overt diabetes occurs, it will be detected at a lower level in the serum related to relative insulin insufficiency. This leads us to believe that PNX is increased in order to control the higher glucose levels in the prediabetic group. The salivary glands are thought to be one of the sources of PNX present in saliva. The salivary gland is one of the synthesis and secretion locations, hence it is predicted to be higher than the serum level. Saliva PNX is expected to be favoured over serum PNX in future investigations on PNX metabolic pathways, as serum PNX is an invasive procedure. Key words: Diabetes mellitus, peptide molecules, phoenixin, Hb1Ac