TÜRKİYE'NİN FARKLI BÖLGELERİNDE ATLARDA BABESİA EQUİ (LAVERAN, 1901) VE BABESİA CABALLİ (NUTTALL, 1910)'NİN YAYILIŞININ MİKROSKOBİK VE SEROLOJİK YÖNTEMLERLE ARAŞTIRILMASI

Abstract

Bu çalışma, 2003 yılında Türkiye genelinde rastgele seçilen 666 atta, mikroskobik bakıyla Babesia türlerinin tespiti, serolojik olarak CFT ve IF AT yöntemleriyle Babasia equi ile Babesia caballi seroprevalansının saptanması amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmanın materyalini, Türkiye'nin farklı 7 bölgesinden Etlik Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsüne gönderilen 606 at serumu, 491 ata ait EDTA'lı kan örneğinden hazırlanan frotiler ile 115 atın perifer kan frotisi oluşturmuştur. Ayrıca bölgeler arasında dengeli bir materyal dağılımını sağlamak amacıyla Doğu Anadolu ve Karadeniz Bölgelerine de bizzat gidilmiş, rastgele seçilen 60 atın her birinin kuyruk ucundan perifer kan frotisi hazırlanmış ve vena jugularislerinden vakumlu tüplere tekniğine uygun olarak kan örnekleri alınarak bunların laboratuvarda serumları çıkarılmıştır. Böylece her bölgeden yaklaşık olarak 5 il seçilmiş, ortalama 100 civarında at olmak üzere Türkiye genelinde 7 bölgeye ait 30 ayrı ilden toplam 666 atın ince yayma kan frotisi hazırlanmış ve serum örneği toplanmıştır. Hazırlanan tüm preparatlar tekniğine uygun olarak Giemsa ile boyanmış ve Babesia türleri yönünden incelenmiştir. Kan frotilerinin mikroskobik bakısında yalnız tek atta B.equi saptanmış, bunun dışındaki preparatlarda etken görülmemiştir. Yapılan serolojik testlerden IFAT'ta % 25.7 B.equi ve % 11.1 B.cabaîli, CFT yönteminde ise % 19.7 B.equi ve % 0.9 B.cabaîli antikoru tespit edilmiştir. Testler arasındaki sonuçların farklılığı istatistiksel olarak değerlendirilmiş,IF AT' in, CFT ve mikroskobik bakıya göre daha duyarlı ve özgün olduğu anlaşılmıştır. Bölgesel bazda serolojik testlerin sonuçlan incelendiğinde ise IF AT ve CFT ile atlarda piroplasmosis en yüksek Güneydoğu Anadolu bölgesinde, en düşük olarak da Marmara ve Doğu Anadolu bölgelerinde tespit edilmiştir. Bu çalışma ile Türkiye'de ilk kez atlarda babesiosis'in seroprevalansı ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: At, Babesia equi, Babesia caballi, IF AT, CFT, Türkiye.

This study was carried out to detect Babesia species by the microscopic examination and seroprevalance of B.equi and B.caballi by CFT and IF AT methods in horses selected randomly from 7 different geographic regions of Turkey. The specimen were consisted a total of 666 samples including blood, slide and sera which were sent to Etlik Central Veterinary Control and Research Institute. The samples were collected from randomly selected horses from 30 different provinces located in 7 different geographical regions of Turkey. The specimens were consisted of 606 sera samples, 491 thin blood-smears prepared from blood samples with EDTA and 115 peripheral blood smears. In addition, a total of 60 more horses from East Anatolia and Black Sea Regions were sampled for peripheral blood smear and blood samples for sera. In this way, a balanced distribution for sample collection representing 7 geographical regions of Turkey was obtained. As a result, approximately 100 horses were sampled from each of the 7 regions resulting in a total of 666 samples from 30 different cities. All slide preparations were stained with Giemsa stain and examined for Babesia spp. under light microscop. By the microscopic examination, only one horse was found to be infected with B.equi, however, antibodies against B.equi and B.caballi were detected in 25.7 % and 1 1.1 % of animals by IF AT; and in 19.7 % and 0.9 % of animals by CFT, respectively. The differences between the tests were evaluated statistically and it was determined that IF AT was more sensitive and specific, compared to CFT and the microscopic examination. When the results of serological tests are analysed at regional level, piroplasmosis was the most common in South East Anatolia and the least common in Bosphorus and EastAnatolia as detected by IF AT and CFT. This study indicated the seroprevalans of babesiosis in horses first time in Turkey. Key Words: Horse, Babesia equi, Babesia caballi, IF AT, CFT, Turkey.