ELAZIĞ VE MALATYA İLLERİ YABANİ TAVŞAN (LEPUS EUROPAEUS PALLAS, 1778) POPULASYONLARININ GEOMETRİK MORFOMETRİK YÖNTEMLER KULLANILARAK KARŞILAŞTIRILMASI

Abstract

Bu çalışmada, yabani tavşan (Lepus europaeus)'a ait, Elazığ ilinden alınan 19 ve Malatya ilinden alınan 24 olmak üzere toplam 43 adet örnek incelendi. Örnekler üst çene dorsalinden 12, ventralinden 23 ve alt çene lateralinden ise 10 landmark kullanılarak değerlendirildi. Thin Plate Spline (TPS) programı ile oluşturulan resim dosyaları üzerinde landmarklar yerleştirildikten sonra morpheus programı ile landmarklar üst üste bindirilerek standardize edildi ve yine morpheus programında pair-wise testi ile iki populasyon karşılaştırıldı. Her iki populasyonun üst çenelerinin dorsal ve alt çenelerinin lateral olarak karşılaştırılmasında p>0.05 olup istatistiki olarak fark görülmedi ancak üst çenenin ventral karşılaştırılmasında p<0.05 olup nispeten fark olduğu görüldü.Past programında yapılan temel öğeler analizi sonucunda da yine üst çenelerin dorsal ve alt çenenin lateral karşılaştırılmalarında herhangi bir gruplaşma görülmezken, sadece üst çenenin ventral karşılaştırmasında görülen fark % 95 elips grafiğine tam olarak yansımadı.SPSS programında ise ayrışım fonksiyon analizi (DFA) ile oluşturulan gruplaşma eğilim tablosunda ise alt çene karakterleri açısından hiçbir gruplaşma görülmezken, üst çenenin dorsal landmarkları ile ventral landmarkları populasyonları birbirinden nispeten ayırmıştır.Yapılan eşeysel dimorfizm analizinde ise yabani tavşanların dişi ve erkek bireylerinin kafatası kemikleri bakımından biribirinden ayrılmadığı, yani eşeysel dimorfizm olmadığı görüldü.Bu sonuçlara dayanarak Lepus europaeus'un Elazığ ve Malatya populasyonlarından alınan örneklerin üst çenelerinin dorsal landmarkları ile alt çenelerinin lateral landmarklarının bu iki grubu ayırmada yeterli olmadığı, üst çenenin ventral karakterlerinin ise bu iki grubun ayrılmasında nispeten rol oynadığı fakat tam bir gruplaşma olmadığı görüldü.Anahtar Kelimeler: Yabani tavşan, Lepus europaeus, Geometrik Morfometri, KafatasıIn this study, belonging to species Lepus europaeus a total of 43 samples were examined which 19 of them from Elazığ and 24 of them from Malatya. Samples were evaluated with use 12 landmarks from dorsal and 23 landmarks from ventral of maxilla and 10 landmarks from lateral of mandible. After the putting the landmarks on the pictures which were developed by means of Thin Plate Spline (TPS) program, the landmarks were standardized by means of Morpheus program and the each population were compared with the test of pair-wise by same program. Any differences were seen as statistical compare of dorsal of maxilla and lateral of mandible of two populations (p>0.05) that but relatively difference were seen on the ventral of maxilla (p<0.05) of these two populations.Similarly by reason of Principle component analysis by means of Past program samples didn?t seperate into populations with compare of dorsal of maxilla and lateral of mandible only there were some difference as ventral of mandible but the difference didn?t reflect to 95% elips graphic perpectly.The table of sınıflandırma results were formed with Discriminant Function Analysis (DFA) by means of SPSS program showed that didn?t get any separating into populations for lateral of mandible but the dorsal and ventral of maxilla were separate the populations relatively.In sexuel dimorfizm analysis, male and female hares didn?t divergent in terms of skulls namely sexuel dimorfizm wasn?t seen.According to these results, the dorsal landmarks of maxilla and lateral landmarks of mandible didn?t sufficient for separate into populations but the ventral landmarks of maxilla played a role to separating these populations but any separating into populations didn?t get perpectly.Keywords: Hare, Lepus europaeus, Geometric Morphometrics, Skull.